نسخه شناختِ محامد حیدریّه برمبنای نقد متن شناختی با رویکرد درون متنی و برون متنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر بر آن است تا با نقد اثری کمتر شناخته‌­شده به نام محامد حیدریه بر مبنای رویکرد نقد متنی و روش تحلیل کیفی، الگوی شناخت‌نامه تحلیلیِ اثر را ترسیم نماید. مطابق این الگو، متن مورد بحث از حیث شناسنامه متن‌شناختی، نقد منابع، روش تصحیح مرتبط با هویت نسخه‌شناختی، تحلیل محتوا و از حیث سبک زبانی- ادبی نثر مؤلف در سطوح سه‌گانه واژگانی، نحوی و بلاغی بررسی شده ­است.
روش­‌شناسی: در این مقاله برای تهیه شناخت‌نامه تحلیلی محامد حیدریه با رویکرد نقد متنیِ مبتنی بر شناخت اثر در دو سطح «درون‌متن» و «برون‌متن»، از روش تحلیل لایه‌ای متن استفاده شده ­است.
یافته‌­ها: نظریه‌­پردازان علوم زبان­‌شناسی، امروزه دیگر زبان را توده­ای از آواها و نشانه‌­های بی‌­نظم نمی‌­دانند؛ بلکه به ­زعم ایشان، زبان شبکه­‌ای نظام­‌مند از سطوح به­‌هم­‌وابسته‌­ای است که برونداد هر سطح زبانی، دروندادی برای سطح دیگر است. از دریچه این نوع نگاه، در عملیات تصحیح، وجود نقشه سبکی از یک متن، ذوق و اجتهاد مصحح را جایگزین استدلال‌های سبکی برای برتری واریانت نزدیک به سبک «نسخه مادر» می‌کند و به نقد متنی، چهارچوب نظری می‌بخشد.
نتیجه‌­گیری: محامد حیدریه اثر ارزشمندی به نثر است که توسط محمدصادق خان اختر با قلمی فاخر و پندآموز تألیف شده و به پادشاه شهر اَوَده یعنی غازی­‌الدین حیدر تقدیم می‌گردد و در جایگاه یک متن ادبی- تاریخی با رویکـردی تعلیمی از یک شاعر شیعی و یکی از آثار برجـای­‌مانده از روزگارِ اقتدار زبان فارسی در هند، دارای اهمیت فراوان و ارزش زبانی- سبکی بسیاری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Recognition of Version of Mahamed-e- Heydariyeh on the basis of Cognitive Textual Criticism with an In-Text and Out-of-Context Approach

نویسندگان [English]

  • Hossein Bromandmoghaddam 1
  • Ali Tasnimi 2
  • Mehyar Alavimoghaddam 3
  • Ahmad Fotohi nasab 2
1 Ph.D. Student of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.
2 department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanitarian Science, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran
3 Associate Professor of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.
چکیده [English]

Objective: The present study seeks to draw a pattern of analytic recognition with a less well-known critique of the work of Mahamed-e- Heydariyeh based on the textual criticism approach and qualitative analysis method. Based on this model, the text in question has been examined in terms of linguistic description, resource critique, methodological correction, content analysis, and in terms of linguistic-literary style of the author's prose at three lexical, syntactic, and rhetorical levels.
Methodology: In this paper, layer-by-layer textual analysis is used to provide an analytical recognition of Mohammad Heydariyeh's textual criticism based on the recognition of work in two levels: "in-text" and "in-text". In this research, the textual role, the method of correction and the analytic cognition of the text will be examined by looking at the interaction of each section with the other. Next, Mohammad Heydariyeh, as a work that has not yet been edited and published, from the point of view of linguistic texts, resource criticism, correction method, content analysis, author-prose linguistic-literary analysis, in triple lexical, syntactic, and rhetorical levels.
Findings: Linguistic scholars today no longer regard language as a collection of disordered sounds and signs; rather, they believe that language is a regular network of interconnected levels that outside of each language level is an outlet for another. From this point of view, in the correction operation, the existence of a light map of the text replaces the correct arguments for the variant's superiority to the variant approach to the "mother version" style and gives the textual critique a theoretical framework. From the perspective of proofreading, looking at the comparative critique of surviving versions and replacing consciousness with reasoning and explaining the priority of recording and editing with the original method is the best correction strategy.
Conclusion: Mahamed-e- Heydariyeh's book is a valuable work of prose, written by Mohammad Sadiq Khan Akhtar with a magnificent pen and dedicated to the king of Awadeh city Ghazi-al-Din Haidar. The surviving works of the Persian language authority in India are of great importance and have a great linguistic-stylistic value. In his book, he mentions many of the great scholars of science, culture, literature, and the arts and provides information and information about them. He has also narrated stories of some rare wonders. The existence of this book and other similar texts indicates that the scientific language prevailing in the eastern subcontinent, especially in the Shiite regions of India, was explicit Persian.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical Correction
  • Analytical recognition
  • Mahamed-e- Heydariyeh
  • Manuscript
  • Textual Criticism
پیش­نماززاده، قدرت­الله (1381). «آموزش نسخه‌شناسی و فهرست­‌نگاری نسخه‌های خطی»، پیام بهارستان 6(7)، 55-42.

جهانبخش، جویا (1378). راهنمای تصحیح متون، تهران: میراث مکتوب.

                             (1381). «تصحیح متون کهن: مفهوم، عناصر، روش‌­ها 2»، پژوهش و حوزه، 11(4)، 126-116.

                             (1387). «تأملات نظری کارآمد در تصحیح متون ادبی»، آینه میراث، 9(42)، 73-24.

دانش­پژوه، محمدتقی (1357). نشریه نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، تهران: دانشگاه تهران.

ساماران، شارل (1375). روش­های پژوهش در تاریخ، گروه مترجمان، جلد 4، مشهد: بنیاد پژوهش­های اسلامی آستان قدس رضوی (ع).

سکسینه‌، رام‌­بابو (بی­تا)، تاریخ‌ ادب‌ اردو، ترجمه میرزا محمد عسگری‌، کراچى: غضنفر آکادمى.

صبا، مظفر حسین (1343)‌. تذکره روز روشن‌، به­کوشش‌ محمدحسین‌ رکن‌زاده‌ آدمیت‌، تهران: علمی فرهنگی.

فتوحی رودمعجنی، محمود (1391). سبک‌شناسی: نظریه‌ها، رویکردها و روش­ها، تهران: سخن.

فقیری، غلام­‌محمد؛ جهانگیری، نادر؛ فتوحی، محمود (1386). «الگوی ساختاری نقشی برای سبک‌شناسی گفتمان انتقادی»، مطالعات ترجمه، 5(19)، 60-40.

قادربخش، تاگور ‌(1966 م). تذکره گلستان‌ سخن‌، لاهور: کلام.

قائمی، فرزاد (1391). «معرفی انتقادی، متن­شناسی و نقد متنی حماسه ناشناخته شاهنامه اسدی»، جستارهای ادبی، 44(178)، 131-105.

قائمی، فرزاد (1395). متن‌شناسی انتقادی نسخ یکی از نظیره‌های شاهنامه فردوسی (شاهنامه اسدی) و ارائه الگوی علمی جدیدی برای ارزیابی کیفی- کمی نسخ یک متن به یاری مطالعه موردی، مجموعه مقالات همایش شاهنامه پس از شاهنامه، مشهد: 364-340.

وردانک، پیتر (1389). مبانی سبک‌شناسی، ترجمه محمد غفاری، تهران: نی.

هارون، عبدالسلام محمد (1414 ق). تحقیق‌­النصوص و نشرها، طبعه­ الثانی، قاهره: مؤسسه الحلبی.

 

References

Daneshpazhoh, M. T. (1978). Journal of Manuscripts of Central Library of University of Tehran, Tehran: University of Tehran. (in Persian)

Faghiri, G., & Jahangiri, N. (2007). Structural –rolr pattern for critical discourse stylistics, Study of translation, 5(19), 40-60. (in Persian)

Fotohi Roodmejani, M. (2012). Stylistics: Theories, Approaches, and Methods, Tehran: Sokhan.

Ghaderbakhsh, T. (1966). Tazkereh Golestan Sokhan, Lahour: Kalam. (in Persian)

Ghaemi, F. (2012). A Critical, Linguistic and Textual Critique of the Unknown Epic of Shahnameh Asadi, Jostarhaye Adabi, 44(178), 105-131. (in Persian)

Ghaemi, F. (2016). Critical study of a Ferdowsi Shahnameh (Asadi's Shahnameh and Presenting a New Scientific pattern for the Qualitative-Quantitative Evaluation of a Text-Based Case Study,  Proceedings of Shahnameh Conference after Shahnameh.Mashhad, 340-364.

Haron, A. M. (1992). Tahghigh Alnosos VA Nasrohah, ed.2nd. Cairo: Alhalabi.

Jahanbakhsh, J. (1999). A handbook of correction of Texts, Tehran: Miraseh Maktob. (in Persian)

Jahanbakhsh, J. (2002). Correcting of Ancient Texts: Concepts, Elements, Methods, Pazhohesh and Howzeh, 11(4), 116-126. (in Persian)

Jahanbakhsh, J. (2008). Effective theoretical surveys on Correcting Literary Texts,  Ayneh Miras, 9(42), 24-73. (in Persian)

Pishnamazzadeh, G. (2002). Education of Prescription and Cataloging Manuscripts, Payameh Baharestan, 6(7), 42-55. (in Persian)

Saba, M. H. (1955). Tazkareh Roozeh Rowshan, ed. Roknzadeh Adamiyat. M. H. Tehran: Elmi and Farhangi. (in Persian)

Saksineh, R. (n.d.). History of Urdoh language, tr.Asghari, M.M, Karachi: Ghazanfar Acadamy.

Samaran, S. (1996). Research Methods in History, Translators group, 4, Mashhad: Islamic Research Foundation. (in Persian)

Wardank, P. (2008). Basics of stylistics, tr.Ghaffari, M. Tehran: Ney. (in Persian)