تحلیل علم‌سنجی و دیداری‌سازی برونداد علمی فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی طی سال‌های 1388 تا 1397

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.30481/lis.2020.221206.1684

چکیده

هدف: یکی از مهمترین وجوه مجلات علمی، بروندادهای آن، یعنی مقاله­‌هاست. تحلیل برونداد مجلات با کمک روش‌­های علم­‌سنجی یکی از روش‌­های مهم ارزیابی عملکرد علمی آن‌هاست. هدف این تحقیق تحلیل برونداد پژوهشی و ترسیم نقشه­‌های علمی فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی طی یک دوره ده ساله (1388-1397) است.
روش: همه 370 عنوان مقاله منتشر شده در این فصلنامه برای دهه 1388-1397 در پایگاه استنادی علوم ایران جستجو و استخراج شد و داده‌­های لازم پس از اصلاحات ضروری، طبق پروتکلی از پیش ­تعیین­‌شده، به منظور استخراج و ترسیم انواع شاخص‌­های علم­سنجی، در انواع نرم‌­افزارهای تحلیل و نگاشت علمی متناسب با هر شاخص (Netdraw برای ترسیم شاخص‌­های هم‌­تألیفی نویسندگان مقالات و VOSviewer برای تعیین هم-رخدادی واژگان و Ucinet برای تعیین شاخص­‌های مرکزیت نویسندگان) وارد و خروجی‌­های حاصل تحلیل شد.
یافته­‌ها: توزیع جغرافیایی مؤسسات تولیدکننده و وضعیت نویسندگان پرکار از نظر تولید مقاله و اثرگذار به لحاظ دریافت استناد و شاخص اچ در فصلنامه مناسب بود. الگوی تألیف گروهی و مرکزیت­‌های رتبه، بینابینی و نزدیکی نویسندگان حاکی از تعامل مؤثر پژوهشگران در نگارش آثار بود. تحلیل هم­رخدادی کلیدواژگان پربسامد نشان­‌دهنده توجه به مباحث جدید حوزه و مسائل مهم کتابخانه­‌ها بود. خوشه‌­های موضوعی ترسیم­‌شده هم نشان از برجسته بودن موضوع علم‌­سنجی و سازماندهی دانش و مسائل مرتبط با مدیریت کتابخانه‌­ها داشت.
نتیجه‌­گیری: هر چند فصلنامه توانسته است، به ویژه در حوزه کتابخانه‌­ها و اطلاع‌­رسانی اثرگذار باشد، لازم است با دسترس‌­پذیر شدن بیشتر و در نظر گرفتن تمهیداتی دیگر، نسبت کل استناد به مقاله را افزایش دهد و سهم موضوعات نوپدید در تدوین مقالات آن بیشتر شود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Scientometric Analysis and Visualization of the Scientific Output of the Library and Information Science Quarterly during 2009-2018

نویسندگان [English]

  • AliAkbar Khasse 1
  • Heidar Mokhtari 2
  • Narges Aghaei 3
1 Department of Knowledge and Information Science, Payame Noor University, Iran
2 Assistant professor, Department of Knowledge and Information Science, Payame Noor University, Tehran, Iran
3 MSc in Knowledge and Information Science, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective: One of the main aspects of scientific journals is their scientific output, i.e. their published papers. The scientific output of a journal should be evaluated from a scientometric perspective regularly for its development in the field, determining highly-productive and more influential authors, co-authorship patterns, co-word occurrences, keyword clusters and so on. This study aimed at evaluating the research performance and visualizing the scientific maps of the Library and Information Science Quarterly in the 10-year time span of 2009-2018.
Methodology: This study is an applied scientometric analysis. All 370 published papers of the journal published in its 40 issues and indexed in the Islamic Science Citation Index (ISC) in the time span of 2009-2018 were extracted and needed data were modified by a predetermined protocol and the output was mapped and analyzed in different appropriate software packages (NetDraw for mapping co-authorship patterns, VOSviewr for visualizing keyword co-occurrences and Ucinet for determining the authors' centrality rankings).
Findings: The geographical distribution of authoring institutes showed that authoring institutions were from different universities in Iran with Ferdowsi University of Mashhad in the first rank. The highly-productive and most influential authors' status regarding their published papers, received citations and h-indices were appropriate in the journal, as they were affiliated to some main research institutes and universities active in the field of library and information science in Iran. The co-authorship pattern was mainly two-authored collaboration. Collaborating authors' degree, betweenness and closeness centrality rankings showed their effective relationship and interaction with each other in the field. The keyword co-occurrence map showed the journal's attention to the topics in library and information studies, including among others university libraries and their users. The mapped subject clusters showed 8 subject clusters and demonstrated that the journal prioritized scientometrics and science policy-making and knowledge organization as well as the library management.
Conclusion: This journal has found its way in the field of Library and Information Science. The subjects that were considered in the journal accord with those of the World. As receiving more citations is a main indicator for conceiving a journal as an influential journal in its field, in spite of ever-increasing influence of this journal on the library and information field, the total ratio of citations per paper should be increased by making the journal more available and the share of newly-emerged topics need to be increased in authoring for it. These can be helpful in making the journal more prolific and influential in Iran's Library and Information field more than ever.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bibliometrics
  • Library and Information Science Quarterly
  • Scientific visualization
  • Scientometrics
آذرانفر، جوانه (1385). تحلیل محتوای پایان­نامه­‌های رشته کتابداری و اطلاع‌­رسانی بین سال­‌های 82-1373، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال.
ابراهیمی میلاجردی، زینب؛ ریاحی­نیا، نصرت (1393). مطالعه کمی و کیفی مقالات فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی از سال 1387 تا ۱۳۹۱، تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، ۲۰(۳)، ۴۲۳-۴۴۶.
بانگ­آور ماشک، محبوبه (1398). تحلیل علم­‌سنجی مقالات فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه های عمومی (1387-1396)، پایان نامه کارشناسی‌­ارشد علم اطلاعات و دانش‌­شناسی، دانشگاه پیام نور­.
بشیری، جواد؛ گیلوری، عباس (1397). هم‌تألیفی در نشریات علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، پژوهشنامه علم‌سنجی، 4 (8)، 73-86.
تیمورخانی، افسانه (1381). تحلیل استنادی مقالات تألیفی فصلنامه کتاب، فصلنامه کتاب، 13(3)، 32-45.
حسن­زاده، محمد؛ بقایی، سولماز؛ نوروزی چاکلی، عبدالرضا (1387). هم­تألیفی در مقالات ایرانی منتشرشده در مجلات ISI و تأثیر آن بر میزان استناد به آن مقالات، سیاست علم و فناوری، 1(4)، 11-19.
خزانه‌­ها، مهدیه؛ حیدری، غلامرضا؛ مصطفوی، اسماعیل (1398). تحلیل ساختار مطالعات «نظریه­‌های علم اطلاعات» بر اساس تحلیل شبکه هم‌­واژگانی مقالات در پایگاه اطلاعاتی وب­آوساینس (2017-1983)، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 34 (3)، 1051-1076.
رضایی، مینا؛ نوروزی چاکلی، عبدالرضا (1394). شناسایی و اعتبارسنجی شاخص­های ارزیابی بهره­وری پژوهشی پژوهشگران ایران، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 32(79)، 1-15.
سلک، محسن؛ بزرگی، اشرف‌­السادات (1389). تحلیل محتوای مقالات منتشرشده در دو نشریه فصلنامه کتابداری و اطلاع‌­رسانی و فصلنامه کتاب در سال­‌های 1385 و 1386، دانش‌­شناسی، 3(10)، 25-40.
سهیلی، فرامرز؛ خاصه، علی‌اکبر؛ کرانیان، پریوش (1397). روند موضوعی مفاهیم حوز، علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران بر اساس تحلیل هم‌رخدادی واژگان، فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 29(2)، 171-190.
سهیلی، فرامرز؛ عصاره، فریده؛ فرج­‌پهلو، عبدالحسین (1392). تحلیل ساختار شبکه‌­های اجتماعی هم نویسندگی پژوهشگران علم اطلاعات، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 29(1)، 191-210.
عرفان­منش، محمدامین؛ بصیریان­‌جهرمی، رضا (1392). شبکه هم­تألیفی مقالات منتشرشده در فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات با استفاده از شاخص­‌های تحلیل شبکه‌­های اجتماعی، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 24(2)، 76-96.
عصاره، فریده؛ احمدی، حمید؛ حیدری، غلامرضا؛ حسینی بهشتی، ملوک السادات (1396). ترسیم و تحلیل شبکه مفهومی ساختار دانش حوزه علم­سنجی ایران، فصلنامه مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، 21، 1-20.
محمدی، مهدی؛ متقی دادگر، امیر (1386). تحلیل استنادی مقاله­های منتشرشده در 30 شماره فصلنامه کتابداری و اطلاع‌­رسانی بین سال­‌های 1376-1384، فصلنامه کتابداری و اطلاع‌­رسانی، 10(2)، 7-36.
مقصودی دریه، رؤیا (1381). بررسی استنادی مقالات در مجلات علوم اطلاع­‌رسانی، فصلنامه پیام کتابخانه، فصلنامه کتاب و کتابداری در سال­‌های 79-1378، تحقیقات کتابداری و اطلاع‌­رسانی دانشگاهی، 36 (39)، 23-40.
وب­سایت فصلنامه کتابداری و اطلاع‌­رسانی، درباره فصلنامه کتابداری و اطلاع­رسانی (1398)، قابل دسترسی در 13 بهمن 1398 در:http://www.lis.aqr-libjournal.ir
References
Azaranfar, J. (2006). The content Analysis of Theses on Library and Information Science between 1994 and 2003, MSc Thesis, Azad Islamic University, Northern Tehran Unit (in Persian).
Bangavar, M. (2019). The scientometric analysis of papers of the Research on Information Science and Public Libraries Quarterly during 2008-2017, MSc Thesis, Payame Noor University (in Persian).
Bashiri, J. & Gilvari, A. (2018). Co-authorship in the scientific publications of Agricultural Research, Education and Promotion Organization, Scientometric Research, 4(8), 73-86 (in Persian).
Cahlik, T. (2000). Comparison of the maps of science. Scientometrics, 49(3), 373-387.
Chakravarti, D., & Faloustsos, C. (2006). Graph Mining: Laws, Generators and Algorithms. ACM Computing Surveys, 38, 1-69. Available at: http://web.cse.msu.edu (accessed 22 June 2019).
Ebrahimi Mollajerdi, Z., & Riyahiniya, N. (2004). Quantitative and qualitative analyses of the papers of the Research on Information Science and Public Libraries Quarterly during 2008-2012, Research on Information Science and Public Libraries Quarterly, 20(3), 423-446 (in Persian).
Erfanmanesh, M. A., & Basiriyan Jahromi, R. (2016). Co-authorship network of papers Published in the Journal of National Studies on Librarianship and Information Organization by using the social network analysing indicators, National Studies on Librarianship and Information Organization, 24(2), 76-96 (in Persian).   
Fortunato, S., Bergstrom, C. T., Börner, K., Evans, J. A., Helbing, D., Milojević, S., Petersen, A. M., Radicchi, F., Sinatra, R., Uzzi, B., & Vespignani, A. (2018). Science of science. Science, 359, eaao0185. Accessed 20 January 2019 from: https://science.sciencemag.org/content/359/6379/eaao0185
Frank, O. (2002). Using centrality modeling in network surveys, Social Networks, 24, 385-394.
Hanneman, R. A., & Riddle, M. (2005). Introduction to social network methods. Riverside, CA: University of California. http://faculty.ucr.edu/~hanneman/ (accessed 2 Mars 2019).
Hasanzade, M., Baghaie, S., & Novroozi Chakoli, A. R. (2008). Coauthorship in papers published by Iranians in ISI journals and its influence on their citation rates, Science and Technology Policy, 1(4), 11-19 (in Persian).
Khazaneha, M., Heidari, G.R., & Mostafavi, E. (2019). The structure analysis of studies on the Information Theory based on the co-word networking analysis of papers in the Web of Science (1983-2017), Information Processing and Management Journal, 34(3), 1051-1076 (in Persian).
Kolaczyk, E. D., Chua, D. B., & Barthélemy, M. (2009). Group betweenness and co-betweenness: Inter-related notions of coalition centrality, Social Networks, 31(3), 190-203.
Leydesdorff, L. (2007). Betweenness centrality as an indicator of the interdisciplinarity of scientific journals, Journal of American Society for Information Science and Technology, 58(9), 1303-19.
Marx, W., Bornmann, L., Barth, A., & Leydesdorff, L. (2014). Detecting the historical roots of research fields by reference publication year spectroscopy (RPYS), Journal of the Association for Information Science and Technology, 65(4), 751–764.
Maghsoodi Doriyeh, R. (2002). Citation Analysis of the papers published in the Journals Information Sciences, Library Message, and Book and Librarianship during 1999-2000, Academic Librarianship and Information Research, 36(39), 23-40 (in Persian).
Mohammadi, M. & Mottaghidadghar, A. (2017). Citation analysis of the papers published in the 30 issues of Library and Information Science Quarterly during 1997-2005, Library and Information Science Quarterly, 10(2), 7-36 (in Persian).
Newman, M. E. (2004). Coauthorship networks and patterns of scientific collaboration. Proceedings of the national academy of sciences, 101(suppl. 1), 5200-5205.
Osareh, F., Ahmadi, H., Heidari, G. R., & Hoseini Beheshti, M. S. (2017). Mapping and analyzing the conceptual network of science structure in Iran's scientometric field, The Quarterly Journal of Syudies in Library and Information Science, 21, 1-20.
Ransdell, L.B. (2001). Using the precede-proceed model to increase productivity in health education faculty, International Electronic Journal of Health Education, 4, 276-282.
Rezaie, M., & Novroozichakoli, A. R. (2015). Identifying and evaluating research production evaluation indicators of Iranian researchers, Information Processing and Management Journal, 32(79), 1-15 (in Persian)
Selk, M., & Bozorghi, A. S. (2010). The content analysis of papers published in the two journals the Library and Information Quarterly, and the Book Quarterly during the years 2006-2007, Daneshshenasy, 3(10), 25-40 (in Persian).
Soheili, F., Khasseh, A. K., & Karanian, P. (2018). The subject trends in Iran's library and information science concepts based on word co-occurrence analysis, National Studies on Librarianship and Information Organization, 29(2), 171-190.
Soheili, F., Osareh, F., & Farajpahlou, A. H. (2013). Social network analysis of co-authorship patterns of information science researchers, Information Processing and Management Journal, 29(1), 191-210 (in Persian).
Teymoorkhani, A. (2002). The citation analysis of the papers of the Book Quarterly, The Book Quarterly, 13(3), 32-45 (in Persian).
Xu, Z., Yu, D., & Wang, X. (2018). A bibliometric overview of International Journal of Machine Learning and Cybernetics between 2010 and 2017, International Journal of Machine Learning and Cybernetics, 1-13.
Website of the Library and Information Science Quarterly (2020). About the Journal, accessed 3 Feburary 2020 via: http://www.lis.aqr-libjournal.ir (in Persian).
Yang, H., & Jung, W. S. (2016). Structural dynamics of keyword networks: Liquid crystal display and plasma display panel cases, Journal of Engineering and Technology Management, 40, 64-75.
Yu, D., Xu, Z., Pedrycz, W. & Wang, W. (2017). Information Sciences 1968–2016: A retrospective analysis with text mining and bibliometric, Information Sciences, 418, 619-634.