شناسایی ابعاد توسعه خدمات مدیریت داده‌های پژوهشی در مراکز علمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار دانشگاه

10.30481/lis.2020.225614.1699

چکیده

هدف: داده‌محور شدن پژوهش‌ها، با توجه به ارزش باالقوه و حیاتی داده‌های پژوهشی، پارادایم نوظهوری است که به دنبال آن نیاز به مدیریت مؤثر و صحیح داده‌های پژوهشی ایجاد شده است. هدف این پژوهش شناسایی ابعاد توسعه مدیریت داده‌های پژوهشی با تأکید بر روش‌‌های ارائه‌ خدمات مدیریت داده‌های پژوهشی است که در محیط‌های علمی و پژوهشی جهان اجرا شده‌اند. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع مروری نظام‌مند با رویکرد کیفی است که با استفاده از نرم‌افزار مکس.‌کیو.دی.‌ای. 10 به تحلیل محتوای منابع و مستندات علمی پرداخته است. بر همین اساس مرحله‌ گردآوری مدارک و مستندات با استفاده از روش کتابخانه‌ای و جستجوی پایگاه‌های معتبر علمی تا رسیدن به نقطه‌ اشباع نظری ادامه یافته است. یافته‌ها: پژوهش حاضر نشان داد که اجرای صحیح مدیریت داده‌های پژوهشی در مراکز علمی به پنج مؤلفه‌ اساسی وابسته است: سیاست، برنامه‌ریزی، خدمات، ذی‌نفعان و فناوری که هریک ابعاد گسترده و فرآیندهای متعددی را در برمی‌گیرند که شناخت نیازها، آگاهی از چالش‌های موجود، توسعه‌ دانش و مهارت‌های لازم، استفاده از شبکه‌ها و زیرساخت‌های فنی مناسب منجر به برنامه‌‍‌ریزی و سیاست‌گذاری صحیح برای اجرای بهترین روش‌های ارائه‌ خدمات مدیریت داده‌های پژوهشی می‌شود.
نتیجه‌گیری: در نهایت می‌توان گفت هر یک از مقوله‌های ارائه شده در پژوهش حاضر، ابعاد و روش‌های نوینی که در این حوزه مطرح است را به خوبی مشخص می‌سازند و انتظار می‌رود دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایران نیز در همین راستا به صورت اختصاصی و یا ائتلافی برای سیاست‌گذاری‌های جدید و برنامه‌ریزی‌های لازم به منظور ارائه و توسعه خدمات مدیریت داده‌های پژوهشی اقدام نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the Dimensions of the Development of Research Data Management Services in Scientific Centers

نویسندگان [English]

  • Farideh Osareh 1
  • Shahla Saam 2
  • Amir Ghayebi 3
1 Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz
3 3. Associate Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Alzahra University of Tehran
چکیده [English]

Objective: Data-driven research is an emerging paradigm that has led to the need for effective and accurate management of research data. Research data needs to be stored, maintained using appropriate methods to make it easy to discover, retrieve and reuse them in order to create added value. Accordingly, it is important to manage the research data that organizes the data, from entering the research cycle to publishing and sharing that data, recording and maintaining valuable research results. The purpose of this article is to identify and analyze the standard and applied dimensions of research data management implemented in the world of scientific and research environments.
Methods: This is a systematic review with a qualitative approach that aims at expanding and emphasizing the methods of providing research data management services in universities and research centers, using MAXQDA10 software to analyze the content of scientific resources and documents. With qualitative approach and utilization of content analysis method using MAXQDA 10 software, this research has examined scientific and research resources and documents in the field of research data management. For this purpose, first, with the open coding method, the concepts were extracted from the texts, and then with the central coding and searching for the commonalities of the concepts, finally the final concepts were extracted. Accordingly, the process of gathering documents using the library method and searching for credible scientific databases has continued until the theoretical saturation point and dimensions and components have been replicated.
Results The Analysis of the literature revealed that 403 concepts were extracted using MAXQDA 10 software. In addition to the topic of research data management, these concepts include the areas of research data sharing, their benefits, challenges and solutions. Given the wide range of concepts in the aforementioned areas, this study emphasizes the 321 concepts extracted in terms of implementing research data management system in universities and scientific centers.The research showed that the implementation of the research data management system in universities and science centers depends on five essential components: policy, planning, services, stakeholders, and technology, each of which has a wide range of dimensions and processes. Understanding the needs, being aware of the challenges, developing the knowledge and skills needed will help to formulate policies and planning appropriately to make the best use of data management services and networks available today, in most universities and research centers.
Conclusion: : Finally, it can be concluded that with regard to the limited research on the management of research data in Iranian Universities and Research Centers, each of the categories presented in the present study highlights the new dimensions and methods in this field. Iranian universities and research centers are also expected to either individually or in coalition for the necessary policies and planning to implement the National Research Data Management Services System.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Research Data
  • Research Data Management (RDM)
  • Research Data Management Services