تحلیل پدیدارنگاری برداشت دانشجویان دکترا از اهمیت و ضرورت تجربۀ جستجو و بازیابی اطلاعات در فرایند پژوهش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه کتابداری و اطلاع‎رسانی دانشگاه فردوسی

2 عضوهیئت تحریریه فصلنامه ومشاور سازمان

10.30481/lis.2020.231403.1713

چکیده

هدف: این پژوهش باهدف کشف الگوهای متنوع تجربه دانشجویان دکترا از اهمیت و ضرورت پدیده جست‌وجو و بازیابی اطلاعات در فرایند پژوهش، برای شناسایی مفاهیمی که دانشجویان به توصیف پدیده می‌پردازند در قالب طبقه‌های توصیفی و همچنین کشف روابط بین طبقه‌ها انجام شد.
روش پژوهش: رویکرد پژوهش حاضر تفسیری بود که با روش پژوهش کیفی پدیدارنگاری به اجرا در آمد، مشارکت‌کنندگان پژوهش حاضر دانشجویان دکترایدانشگاه فردوسی مشهد در سال 97 بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند بود.تنوع حداکثر در انتخاب نمونه در نظر گرفته شد و تا اشباع نظری یادداشت‌های تحلیلی ادامه داشت. مصاحبه از 20 دانشجو صورت گرفت. مصاحبه‌ها پیاده‌سازی شده و به شکل استقرایی و با شیوه کدگذاری در نرم‌افزار MAXQDA12 مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: پس از تحلیل داده‌های گردآوری‌شده از مصاحبه‌ها، سه طبقه توصیفی از چگونگی درک و تجربه دانشجویان دکترای تخصصی از اهمیت و ضرورت پدیده جست‌وجو و بازیابی اطلاعات پدیدار گردید. طبقه اول جست‌وجو و بازیابی اطلاعات به‌مثابه گنجینه‌ای ارزشمند، طبقه دوم به‌مثابه جاده‌ای پر از چراغ، و طبقه سوم به‌مثابه کلیدی برای نجات بودند. نتایج نشان داد دانشجویان پدیده جست‌وجو و بازیابی اطلاعات در فرایند پژوهش را مهم و ضروری توصیف کردند.
نتیجه‌گیری: گرچه پژوهش با توجه به نوع و ماهیت کیفی خود به دنبال تعمیم‌بخشی یافته‌های حاصل از پژوهش حاضر نیست. پدیده جست‌وجو و بازیابی اطلاعات در فرایند پژوهش، ضرورت و اهمیت قابل‌توجهی دارد و باید در برنامه‌ریزی‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه مدنظر قرار گیرد و مسیری که دانشجویان در آن، این پدیده را تجربه می‌کند، هموار شود تا محدودیت‌ها به حداقل رسانده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenographic Analysis of Ph.D. Students' Understanding of the Importance and Necessity of Experiencing Information Seeking and Retrieval in the Research Process

نویسندگان [English]

  • Tahereh Rigi
  • Mohammad Hosien Dayani 1
  • Rahmatollah Fattahi 2
1 Professor, Knowledge and Information Science, Ferdowsi University, Mashhad, Iran
2 Professor, Knowledge and Information Science, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

Objective

The process of information seeking and retrieval is a cognitive and very complex process that is very important and necessary in the research process. One of the important approaches in discovering and understanding this process is to examine the experiences of users. The purpose of this study was to discover various models of doctoral students' experience of the importance and necessity of the phenomenon in the research process, of information seeking and retrieval to identify concepts that students describe in the form of descriptive categories and to discover relationships between categories.
Methods
The approach of this study was interpretative that was carried out through a qualitative phenomenographical research method. The participants in this study were Ph.D. students in different fields at the Ferdowsi University of Mashhad in 2019. Sampling was purposeful and criterion. The maximum diversity was considered in the sample selection and was continued until the theoretical saturation of data. Semi-structured interviews were conducted with 20 students. Interviews were implemented and analyzed through an inductive and theoretical coding method using MAQDA12 software.
Findings
The results showed that after analyzing the data collected from the interviews, three descriptive categories on how to understand and experience PhD students emerged from the importance and necessity of the phenomenon of information seeking and retrieval. The first category was the information seeking and retrieval as a valuable treasure, the second category as a road full of lights, and the third category as the key to rescuing. The results showed that students considered this phenomenon in the research process important and necessary.
Conclusion
Although this qualitative study does not aim to generalize the findings, however, according to the outcome space indicates that the phenomenon of information seeking and retrieval in the research process is of considerable necessity and importance. Therefore, this should be considered in the university's educational and research programs, and the path in which students experience this phenomenon should be paved to minimize limitations and problems.
The results of this study will provide new insights into studies in the field . Suggestions have been given to the designers of the user's information system to improve the systems so that they can improve the interaction of users with the system during the search experience. It can also help IT professionals understand users' feelings and experiences so that they can better serve their students. In addition, it helps university education and research administrators recognize students' problems and limitations and take practical, purposeful, and useful steps to improve their education and research based on user experience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information Seeking and Retrieval
  • Research
  • Descriptive Category
  • Interpretation approach
  • phenomenography