نقش رسانه‌های اجتماعی در ارتباطات علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه مازندران و تأثیر آن بر تولیدات علمی آنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشیار جامعه شناسی،گروه علوم اجتماعی،دانشکده علوم انسانی واجتماعی،دانشگاه مازندران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش رسانه­‌های اجتماعی در ارتباطات علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه مازندران و تأثیر آن بر تولیدات علمی بود.
روش پژوهش: این پژوهش کاربردی با روش پیمایشی- توصیفی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل 202 نفر از اعضای هیئت علمی پنج دانشکده هنر و معماری، الهیات و معارف اسلامی، حقوق و علوم سیاسی، علوم اقتصادی و اداری و علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران بود که با فرمول کوکران 132 نفر به عنوان نمونه و شیوه نسبتی انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌­ها از پرسشنامه‌­­های نقش رسانه‌های اجتماعی در ارتباطات علمی گلینی ­مقدم و دیگران (1397) و تولیدات علمی سلیمانی و شکویی (1387) استفاده شد. پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در سطح مطلوب (70/0 < α) تعیین گردید. تجزیه و تحلیل داده‌­ها با استفاده از نرم­افزارهای Spss و Amos انجام شد.
یافته­‌ها: بین نقش رسانه­‌های اجتماعی در ارتباطات علمی و تولیدات علمی رابطه معنی‌داری وجود دارد. رسانه‌­های اجتماعی در ارتباطات علمی اعضای هیئت علمی نقش موثری را ایفا کردند، که این نقش مؤثر، منجر به افزایش میزان تولیدات علمی آن­‌ها گردید. واریانس تولیدات علمی اعضاء هیئت علمی حدود 31 درصد، از متغیر نقش رسانه‌­های اجتماعی در ارتباطات علمی تأثیر پذیرفت.
نتیجه‌گیری: رسانه­‌های اجتماعی یکی از مهمترین ابزارهای آموزشی در مراودات دانشگاهی­‌اند که در ارتباطات و تولیدات علمی روز به روز محبوب­تر می­‌شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Social Media in the Scientific Relationship of Faculty Members of Mazandaran University and Its Impact on their Scientific Production

نویسندگان [English]

  • Vahid Dastyar 1
  • Nader Razeghi 2
  • Mehdi Faghih Abdolahi 3
1 ph.D. Student of the Sociology of Social Issues of Iran, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
2 Associate Professor of Sociology, Faculty of Humanities & Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
3 MSc. Student of Sociology, Faculty of Social Sciences and Economics, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
چکیده [English]

Objective: The aim of this study is to examine the role of social media in scientific communication of faculty members of Mazandaran University and its impact on scientific production.
Methods: This research was applied and performed by survey method. The statistical population included 202 faculty members of the five faculties of Arts and Architecture, Theology and Islamic Studies, Law and Political Science, Economic and Administrative Sciences, and Humanities and Social Sciences of Mazandaran University. In this survey, 132 people were selected using Cochran fourmula as the smaple. The Relative sampling was used as the sampling modle. In order to collect data, the questionnaires of the role of social media in the scientific communication of Golini Moghadam et al. (2018) and scientific productions of Soleimani and Shokooei (2008) were used. The reliability was determined using Cronbach's alpha coefficient at the desired level (α >0.70). Data analysis was performed using Spss and Amos software.
Results: The results of the correlation coefficient test showed that there is a significant relationship between age variables, service history and the role of social media in scientific communication with scientific products (P <0.001). Based on the results of the T-test, according to the demographic characteristics of the faculty members, it was shown that there was no significant difference between gender (p = 0.989) and marital status (p = 103) with scientific production, However, based on the results of the analysis of variance test, there is a significant difference between the scientific level and scientific products of the faculty members (P <0.001). Professors have more scientific output. The results of the one-sample T test showed that social media played a strong and effective role in the scientific communication of the faculty members of Mazandaran University (in the five mentioned faculties), This strong and effective role led to an increase in their scientific production. The variance of scientific productions of faculty members was about 31%, influenced by the role of social media in scientific communication.
Conclusion: Faculty members from Telegram and LinkedIn social media had the most and the least use, respectively. Most of the scientific productions of the faculty members are in the field of articles published in scientific-research journals, which they have compiled in collaboration, and their least scientific productions have been registered in the field of invention. Since the faculty members of Mazandaran University (in the five mentioned faculties) have used the social media of Telegram, WhatsApp, Google Scholar and Wikipedia the most, in general, they have used modern methods more than traditional methods in communication and scientific production. However, they have the ability to share their activities with non-specialists to exchange, distribute and receive content.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific Relationship
  • Faculty Members
  • Scientific production
  • Social Media
افتاده، جواد (1388). کاربران تولیدکننده محتوا بنیان روابط عمومی 2 در عصر رسانه­های اجتماعی. مجموعه مقالات اولین همایش بین­المللی روابط عمومی 2، تهران: کارگزار روابط عمومی، 124.
افتاده، جواد (1389). رسانه­های اجتماعی و کتاب بازگشت عموم و باز نشر کتاب، تهران، فصلنامه کتاب مهر، (1).
افتاده، جواد (1392). ویژگی­ها و الگوهای رسانه­های اجتماعی مطالعه موردی: تحلیل توییتر، پایان­نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم ارتباطات اجتماعی به راهنمایی هادی خانیکی، تهران، دانشگاه علامه طباطبائی.
پرهام­نیا، فرشاد؛ نوشین فرد، فاطمه؛ حریری، نجلا؛ محمد اسماعیل، صدیقه (1396). تأثیر عوامل ساختاری بر ارتباطات علمی و تولیدات علمی دانشگاه­های ایران، پژوهش­های نظری و کاربردی در علم اطلاعات و دانش­شناسی، 7(1)، 72-48.
ترلو، کریسپین (1389). ارتباطات کامپیوتر- واسط، ترجمه سروناز تربتـی، تهران، انتشارات جامعه­شناسان.
خانیکی، هادی؛ زرین، زردار (1393). علم در رسانه­ها؛ بررسی فرایند برساخته شدن علم در چارچوب­های رسانه­ای. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، (4)، 920-875.
رازقی، نادر؛ قائدی، مریم (1395). تبیین عوامل مؤثر بر تولید علمی (مورد مطالعه: دانشگاه مازندران)، پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 8(16)، 86-63.
زوارقی، رسول (1389). دانشگاه­های نامرئی: مروری بر متون، فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 25(4)، 783-757.
سلیمانی، محمدرضا؛ شکویی، علی (1387). عوامل موثر بر تولیدات علمی اعضای هیئت دانشگاه آزاد اسلامی (منطقه 8)، دانش و پژوهش در برنامه­ریزی درسی، (17 و 18)، 146-119.
شمسی، مهناز (1394). بررسی رابطه ارتباطات علمی و رسانه­ها با تأکید بر رسانه­های اجتماعی، فصلنا­مه تحلیلی پژوهشی کتاب، (17 و 18)، 79-62. 
صمیعی، میترا (1394). رسانه­های اجتماعی و نقش آن در تبادل دانش بین متخصصان حفاظت رقمی بر مبنای مدل لانه زنبوری، مطالعات دانشناسی، 1(4)، 50-27.
عقیلی، سید وحید؛ قاسم­زاده عراقی، مرتضی (1394). رسانه­های اجتماعی؛ چیستی، کارکردها و چالش­ها، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 8(1)، 36-21.
قائم­پور، محمدعلی (1393). تعاملات و ارتباطات اجتماعی و علمی در دانشگاه صنعتی شریف از نظر دانشجویان، پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 20(4).
قدیمی، اکرم (1395). نقش رسانه­ها در عمومی­سازی علم، علوم اجتماعی: مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 12(42)، 38-11.
گلینی مقدم، گلنسا؛ صمیعی، میترا؛ کمالی سروستانی، مریم (1397). نقش رسانه‌های اجتماعی در ارتباطات علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، فصلنامه مطالعات رسانه­های نوین، 4(15)، 351-322. 
گنجی، علیرضا؛ آزاد، اسدالله (1384). بررسی وضعیت تولید اطلاعات علمی هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، فصلنامه کتابداری و اطلاع­رسانی، (29).
محمدی، اکرم (1386). تأثیر ارتباطات علمی بر تولید دانش، مجله جامعه­شناسی ایران، (1)، 57-52.
محمدی، اکرم (1384). بررسی اثر عوامل سازمانی و فردی بر فعالیت­های علمی در ایران، پایان­نامه دکتری جامعه­شناسی، دانشکده علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
References
Aghili, S. V., & Qasemzadeh Iraqi, M. (2015). Social media; What, Functions and Challenges, Iranian Journal of Social Development Studies, 8(1), 21-36. (in Persian)
Bik, H. M., & Goldstein, M. C. (2013). An Introduction to Social Media for Scientists. PLoS Biology, 11(4), 8.
Boughzala, I. (2016). Social Media and Value Creation: Exploring the Perception of
Generation Y toward Corporate Social Networking Applications Use, Journal of Organizational and End User Computing. DOI: 10.4018/JOEUC.2016040107,
Brashears Brott, J. (2019). Examine the relationship between learning modes and the use of social media for learning in undergraduate college students, Texas A&M University-Corpus Christi Corpus Christi, Texas.
Hoffmann, C. P., Lutz, C., & Meckel, M. (2014). Impact Factor 2.0:
Applying Social Network Analysis to Scientific Impact Assessment
, 47th Hawaii International Conference on System Science.
Ganji, A., & Azad, A. (2005). Investigating the status of scientific information production of the faculty of Ferdowsi University of Mashhad, Library and Information Quarterly, (29). (in Persian)
Ghadimi, A. (2016). The role of media in the generalization of science, social sciences: cultural studies and communication, 12(42), 11-38. (in Persian)
Ghaempour, M. A. (2014). Social and scientific interactions and relations in Sharif University of Technology from the perspective of students, research and planning in higher education, 20(4). (in Persian)
Golini Moghaddam, G., Samiei, M., & Kamali Sarvestani, M. (2018). The Role of Social Media in Scientific Communication of Allameh Tabatabai University Faculty Members, Quarterly Journal of Modern Media Studies, 4(15), 322-351. (in Persian)
Gruzd, A., & Goertzen, M. (2013). Wired Academia: Why Social Science Scholars are using Social Media. 46th Hawaii Conference on System Sciences, 3332–3341.
Kaplan, A., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media Business Hori-zons, 53(1), 59-68.
Khaniki, H., & Zarrin, Z. (2014). Science in the media; Investigating the process of making science in media frameworks. Journal of Information Processing and Management, (4), 875-920. (in Persian)
Kietzmann, Jan H.; Silvestre, Bruno S.; McCarthy, Ian P. (2012). Unpacking the social media phenomenon: towards a research agenda. Journal of Public Affairs, 12(2), 109-119. available. http://busandadmin.uwinnipeg.ca/silvestrepdfs/PDF04
Mohammadi, A. (2005). Investigating the Effect of Organizational and Individual Factors on Scientific Activities in Iran, PhD Thesis in Sociology, Faculty of Humanities, Tehran, Tarbiat Modares University. (in Persian)
Mohammadi, A. (2007). The effect of scientific communication on knowledge production, Iranian Journal of Sociology, (1), 52-57. (in Persian)
Mounce, R (2013). Open Access and Altmetrics: Distinct but Complementary. Bulletin of the American Society for Information Science and Technology, 39(4), 14–17.
Nentwich, M., & König, R. (2012). Cyberscience 2.0 -Research in the Age of Digital Social Networks, Campus, Frankfurt/New York.
Oftadeh, J. (2009). Content-generating users are the foundation of public relations 2 in the age of social media. Proceedings of the First International Conference on Public Relations 2, Tehran, Public Relations Agent, 124. (in Persian)
Oftadeh, J. (2010). Social Media and Books Public Return and Book Publishing, Tehran, Mehr Book Quarterly, (1). (in Persian)
Oftadeh, J. (2013). Features and patterns of social media. Case Study: Twitter Analysis, Master Thesis. Department of Social Communication Sciences under the guidance of Hadi Khaniki, Tehran, Allameh Tabatabai University. (in Persian)
Parent, M., Plangger, k., & Bal, A. (2011). The new WTP: willingness to participate. Business Horizons. 54(3), 219-229.
Parham Nia, F., Nooshin Fard, F., Hariri, N., & Mohammad Ismail, S. (2017). The Impact of Structural Factors on Scientific Communication and Scientific Production of Iranian Universities, Theoretical and Applied Research in Information Science, 7(1), 48-72. (in Persian)
Perse, E., & Douglas, F. (2003). Audience activity and the third Generation of Television, paper presented at the Broadcast Education Association National Conference, Las Vagas, April.
Purdam, K., & Zhu, Y. (2017). Social Media, Science Communication and Academic Super Users in the UK. First Monday (Chicago), 11, 1-18. https://doi.org/10.5210/fm.v22i111.7866
Razeghi, N., & Ghaedi, M. (2016). Explaining the factors affecting scientific production (Case study: Mazandaran University), Journal of Executive Management, 8(16), 63-86. (in Persian)
Richardson, J., Grose, J., Nelmes, P., Parra, G., & Linares, M. (2016). Tweet if you want to be sustainable: a thematic analysis of a Twitter chat to discuss sustainability in nurse education. Journal of Advanced Nursing, (5),1086-1096.
Samiei, M. (2015). Social Media and Its Role in Knowledge Exchange between Digital Conservation Specialists Based on the Honeycomb Model, Encyclopedic Studies, 1(4), 27-50. (in Persian)
Shamsi, M. (2015). Investigating the Relationship between Scientific Communication and Media with Emphasis on Social Media, Analytical Research Quarterly, (17 and 18), 62-79. (in Persian)
Soleimani, M. R., & Shokouei, A. (2008). Factors affecting the scientific output of the members of the board of the Islamic Azad University (Region 8), knowledge and research in curriculum planning, (17 and 18), 119-146. (in Persian)
Terlo, C. (2010). Computer-interface communication, translated by Sarvanaz Torbati, Tehran, Sociologists Publications. (in Persian)
Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media, New York, NY: Oxford University Press.
Zavarghi, R. (2010). Invisible Universities: A Review of Texts, Scientific and Research Quarterly of Iran Institute of Information Science and Technology, 25(4), 757-783.           (in Persian)
Zielińska, I. (2017). The influence of social media on science communication: Strategies of GMO opponents on Facebook. Adeptus, (10). https://doi.org/10.11649/a.1513.
Zuccala, A. (2006). Modeling the Invisible College. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 57(2), 152-168.