شناسایی و طبقه‌بندی کاربردهای هوش مصنوعی در بخش ها و خدمات کتابخانه‌ها با استفاده از روش فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش شناسایی و طبقه‌بندی کاربردهای هوش مصنوعی در بخش­‌ها و خدمات کتابخانه است.
روش/رویکرد پژوهشی: در این پژوهش از روش فراترکیب بر اساس مدل هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروس جهت به دست آوردن ترکیب جامعی از موضوع پژوهش بر پایه مطالعات کیفی استفاده شده است. این مراحل عبارتند از: طرح روشن مسئله، بررسی نظام‌مند ادبیات، جستجو و پالایش متون منتخب، استخراج اطلاعات متون، تحلیل و ترکیب یافته‌ها، کنترل کیفیت و ارائه نتایج. پس از مطابقت معیارهای ورود مقالات، از مجموع 1116 مقاله بازیابی شده، 35 مقاله برای بررسی در فراترکیب انتخاب شدند.
یافته‌ها: بر طبق بررسی‌های صورت گرفته با رویکرد تحلیل محتوا، 35 مقاله شناسایی شده با بیشترین هم‌پوشانی در 3 مقوله، 8 مفهوم و 36 کد برای کاربردهای هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها برچسب‌گذاری شدند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که هوش مصنوعی در خدمات مجموعه‌سازی، سازمان‌دهی، جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی، مرجع، امانت، بازیابی اطلاعات، برنامه‌ریزی و طراحی و توسعه کتابخانه نقش دارد.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشانگر آن است که هوش مصنوعی می‌تواند در تمام بخش‌های کتابخانه تحولات گسترده‌ای ایجاد کند و چهره کتابخانه را به شدت تغییر دهد. شناسایی مؤلفه‌های کارکرد هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها علاوه بر افزودن دانش در این زمینه، سبب می‌شود که کتابداران و مدیران مراکز اطلاع‌رسانی به شناخت بهتری از فناوری هوش مصنوعی و پتانسیل‌های آن جهت استفاده در بخش‌های مختلف کتابخانه دست پیدا کنند و توانایی ایجاد، توسعه، تحول و سنجش این امر را امکان‌پذیر می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying and Categorizing the Dimensions and Applications of Artificial Intelligence in Library Services Using Meta-Synthesis Method

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Azimi 1
  • Zahra Nematolahi 2
  • Sara Dakhesh 3
1 Assistant professor, Department of Knowledge and Information Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 PhD Candidate , Department of Knowledge and Information Science, Shahid Chamran University Ahvaz, Ahvaz
3 PhD Candidate , Department of Knowledge and Information Science, Shahid Chamran University Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Objective: The objective of the present study is to identify and categorize the dimensions and applications of artificial intelligence in library services.
Methodology: The present research method is the meta-synthesis applied using the seven-stage Sandelowski & Barroso to obtain a comprehensive combination of the research subject based on qualitative studies. These steps include the clear problem statement, systematic literature review, search of selected texts, extraction of information provided in texts, analysis and combination of findings, quality control, and presentation of results. The English papers related to the research field from 2010 to 2020 in the Web of Science database and the Persian articles relevant to the research field from 2001 to December 2020 in the Magiran, Noormags, SID, IranDoc, Civilica, Ensani.ir, and ISC databases have been investigated. After concordance of article acceptance criteria, 35 papers out of 1116 retrieved articles were selected for review by the meta-synthesis method.
Findings: According to the evaluations performed by the content analysis approach, 35 articles identified with the most overlapping in three topics, eight concepts, and 36 codes for the dimensions of artificial intelligence were labeled in libraries. The research findings indicate that artificial intelligence will play a role in acquisitions, organization, search on databases, reference, book circulation, information retrieval, planning and design and development of the library, and more extensively employed in public services and technical services compared to the library management services. Moreover, by comparing the frequency of application of artificial intelligence in the concepts extracted from the articles, it is concluded that the functions of artificial intelligence mostly affect the circulation department of the library; the reference, information retrieval, and information organization are in the next places, respectively. According to studies, management services are at the lowest level in terms of being affected by the advantages of artificial intelligence. In the indicators section, "diagnosis and understanding of user information need", "selecting the appropriate strategy for search and responding users," and "analysis of question and search strategy" are the most affected indicators, and "knowledge management in the library" and "digital library design" are the least affected indicators by the functions of artificial intelligence.
Conclusion: The results of the present study indicate that artificial intelligence can make extensive developments in all sections of libraries and will drastically change the library. Identifying the components of artificial intelligence in libraries and adding knowledge in this field makes librarians and information center managers better understand artificial intelligence technology and its potentials for application in different sectors of libraries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • artificial intelligence
  • Libraries
  • public services
  • technical services
  • library management
آزاد، اسدالله؛ اخوتی، مریم (1382). نظام‌های هوشمند و کاربرد آن‌ها در کتابداری و اطلاع‌رسانی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 6(4)، 65-79
آزاد، اسدالله؛ دلیلی، حمید (1383). هوش مصنوعی و کاربرد آن در اطلاع‌رسانی و ارائه دانش. اطلاع‌شناسی، 1(4)، 146-162.
ابویی اردکان، محمد؛ نقشینه، نادر؛ شیخ شعاعی، فاطمه (1386). فناوری پردازش گفتار و کاربرد آن در کتابخانه. روا‌ن‌شناسی و علوم تربیتی، 2(37)، 85-104
اسدنیا، ابوالفضل؛ چشمه سهرابی، مظفر؛ شعبانی، احمد؛ عاصمی، عاطفه؛ طاهری دمنه، محسن (1399). آینده سامانه‌های بازیابی اطلاعات متنی. مطالعات ملی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات، 31(3)، 12-26.
اسماعیل‌پور، رضیه؛ فقیه، نظام‌الدین (1395). رویکرد سیبرنتیکی به نظام‌های ذخیره و بازیابی اطلاعات. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 6(11)، 5-24
اوانز، ادوارد. جی (1387). فنون مدیریت برای کتابداران. بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
پورمناف، وحید؛ معالی، شاهین (1393). هوش مصنوعی و سیستم‌های خبره و کاربرد آن‌ها در کتابداری و اطلاع‌رسانی. کنفرانس ملی علوم مهندسی ایده‌های نو، تنکابن.
حسن‌زاده، محمد؛ محمدخانی، آرش (1387). مروری بر عامل‌های هوشمند و نقش آن‌ها در خدمات کتابخانه‌ای. پیک نور، 6(2)،42-52
خوشیان، ناهید؛ میرزائیان، وحیدرضا (1399). پرکاربردترین عملکردهای پردازش زبان طبیعی در حوزه علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی. مطالعات دانش­شناسی، 6(23)، 113-144.
شاه­شجاعی، علی (1378). هوش مصنوعی و سیستم­های خبره و کاربرد آن­ها در کتابداری و اطلاع­رسانی. پژوهش­نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 14(3 و 4)، 28-36.
شیخ شعاعی، فاطمه؛ نقشینه، نادر؛ علیدوستی، سیروس؛ ناخدا، مریم (1395). بنیانی برای طراحی مدل بلوغ کتابخانه دیجیتالی: کاربرد روش فراترکیب. پژوهش‌نامه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 32(3)، 843-874.
فلاح، محسن و شیرزاد، مجید (1391). کاربرد سیستم‌های خبره و هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها. کنفرانس بین‌المللی مدل‌سازی غیرخطی و بهینه‌سازی، آمل.
کریمی، مهدی؛ غفاریان، سمانه (1395). سایبرنتیک: ارتقاء خدمات در کتابخانه‌های آستان قدس رضوی با بهره‌گیری از ربات (آدم‌واره). همایش ملی کاربرد فناوری‌های نوین در علوم مهندسی، تربت حیدریه.
کشاورزیان، سلما؛ اصنافی، امیررضا (1395). دگردیسی اطلاعات در کتابخانه‌های عمومی و نقش کتابداران. فصلنامه مدیریت اطلاعات و دانش‌شناسی، 3(1)، 37-57
کوشا، کیوان (1383). مروری بر کاربرد نظام‌های خبره و هوشمند در بازیابی اطلاعات. اطلاع‌شناسی، 1(4)، 107-128
محسنی، حمید (1384). مجموعه‌سازی و خدمات تحویل مدرک. کتابدار.
مزینانی، علی (1385). کتابخانه و کتابداری. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
نجفی، فرشته؛ منجذبی، فاطمه؛ نیک پیما، نسرین (1391). متا سنتز پژوهش‌های کیفی در پرستاری: یک مطالعه مروری. پژوهش‌های کیفی در علوم سلامت، 2(4)، 320-335
References
Allison, D. )2012(. Chatbots in the library: is it time? Library Hi Tech, 30(1), 95-107.
Alstete, J. W., & Meyer, J. P. (2020). Intelligent agent-assisted organizational memory in knowledge management systems. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, 50(4), 615-630.
Asadnia, A., CheshmehSohrabi, M., shabani, A., Asemi, A., & Taheri Demneh, M. (2020). Future of Textual Information Retrieval Systems. Journal of National Studies on Librarianship and Information Organization, 31(3), 12-26. (in Persian)
Asemi A., Ko, A., & Nowkarizi, M. (2020). Intelligent libraries: a review on expert systems, artificial intelligence, and robot. Library Hi Tech, 39(2), 412-434.
Asemi, A. & Asemi, A. (2018). Artificial intelligence (AI) application in library systems in Iran: A taxonomy study. Library Philosophy and Practice (e-journal).
Ayoubi Ardakan, M., Naqshina, N., & Sheikh Shojaei, F. (2007). Speech processing technology and its application in the library. Psychology and Educational Sciences, 2(37), 85-104. (in Persian)
Azad, A., & Dalili, H. (2004). Artificial intelligence and its application in informing and providing knowledge. Informology, 1(4), 146-162. (in Persian)
Azad, A., & Okhovati M. (2003). Intelligent systems and the application in library and information Sciences. Library and Information Sciences, 6(4), 65-79. (in Persian)
Bagchi, M. (2020). Conceptualising a Library Chatbot using Open Source Conversational Artificial Intelligence. DESIDOC Journal of Library & Information Technology, 40(6), 329-333.
Bohle, S. (2018). “Plutchik”: artificial intelligence chatbot for searching NCBI databases. Journal of the Medical Library Association: JMLA, 106(4), 501-503.
Calvert, P. (2017). Robots, the quiet workers, are you ready to take over? Public Library Quarterly, 36(2), 167-172.
Cao, G., Liang, M., & Li, X. (2018). How to make the library smart? The conceptualization of the smart library, The Electronic Library, 36(5), 811-825.
Charniak, E., & McDermott, D. (1985). Introduction to Artificial Intelligence. ADDISON.
Corke, P. (2013). Robotics, vision and control: Fundamental algorithms in MATLAP. Berlin: Springer.
Cox, A. M., Pinfield, S. & Rutter, S. (2019). The intelligent library: thought leaders’ views on the likely impact of artificial intelligence on academic libraries, Library Hi Tech, 37(3) 418-435.
Esmailpour, R., & Faghih, N. (2016). A Cybernetic Approach to Information Storage and Retrieval Systems. Library and Information Science Research, 6(1), 5-24. (in Persian)
Evans, G. E. (2008). Management Techniques for Librarians. Islamic Research Foundation.
Fallah, M., & Shirzad M. (2012). Application of expert systems and artificial intelligence in libraries. International Conference on Nonlinear Modeling and Optimization, Amol. (in Persian)
Frey, C. B., & Osborne, M. A. (2017). The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation? Technological forecasting and social change, 114, 254-280
Gul, S., & Bano, S. (2019). Smart libraries: an emerging and innovative technological habitat of 21st century. The Electronic Library, 37(5), 764-783
Hassanzadeh, M., & Mohammadkhani, A. (2008). Role of intelligent agents in library services. Peik noor, 6(2), 42-52. (in Persian)
Haugeland, J. (1989). Artificial intelligence: The very idea. MIT press.
Karimi, M., & Ghaffarian, S. (2016). Cybernetics: Enhancing services in the libraries of Astan Quds Razavi by using a robot. National Conference on the Application of New Technologies in Engineering Sciences, Torbat Heydariyeh. (in Persian)
Keshavarzian, S., & Asnafi, A. (2016). DataMetamorphisinpublic libraries andthe role oflibrarians. Quarterly Journal of Knowledge and Information Management, 3(1), 37-57. (in Persian)
Khoshian, N., & Mirzaeian, V. (2020). The most widely used natural language processing functions in the field of library and information science. knowledge Studies, 6(23), 113-144. (in Persian)
Koosha, K. (2004). An overview of the application of expert and intelligent systems in information retrieval. Informatics, 1(4), 107-128. (in Persian)
Li, S., Hao, Z., Ding, L., & Xu, X. (2019). Research on the application of information technology of Big Data in Chinese digital library. Library Management, 40(8,9). 518-531.
Lund, B. D., Omame, I., Tijani, S., & Agbaji, D. (2020). Perceptions toward Artificial Intelligence among Academic Library Employees and Alignment with the Diffusion of Innovations’ Adopter Categories. College & Research Libraries, 81(5).
Massis, B. )2018(. Artificial intelligence arrives in the library. Information and Learning Science 119(7), 456-459.
Mazinani, A. (2006). Library and Librarianship. Tehran: Samt. (in Persian)
McGraw-Hill Encyclopedia of Science and Technology. (2007). Artificial Intelligence. In Encyclopedia of Science and Technology. New York: McGraw-Hill.
Mohseni, H. (2005). Acquisitions and Document delivery service. Ketabdar. (in Persian)
Muley, G., Ambhure, M., Pawar, B., & Khiani, S. (2019). Use of Deep Learning in Digitization of Libraries. Helix, 9(3). 5000-5003.
Najafi, F., Manjazbi, F., & Nik Peima, N. (2012). Qualitative research meta-synthesis in nursing: a review study. Qualitative Research in Health Sciences, 2(4) 320-335. (in Persian)
Omame, I. M., & Alex-Nmecha, J. C. (2020). Artificial Intelligence in Libraries. In Managing and Adapting Library Information Services for Future Users, 120-144.
Pengfei, G., Liangxian, D., & Junxia, Q. (2012). A Library Book Intelligence Classification System based on Multi-agent. Physics Procedia, 24, 2187-2193.
Pourmanaf, V., & Ma'ali, S. (2014). The application of Artificial intelligence and expert systems in library and information Sciences. National Conference on New Ideas Engineering, Tonekabon. (in Persian)
Qin, J. (2020). Knowledge organization and representation under the AI lens. Journal of Data and Information Science, 6(1), 3-17
Rubin, V. L., Chen, Y., & Thorimbert, L. M. (2010). Artificially intelligent conversational agents in libraries. Library Hi Tech, 28(4), 492-522.
Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research, New York: Springer Publishing Company.
Schalkoff, R. J. (1990). Artificial intelligence: an engineering approach, New York: McGraw-Hill.
Schreur, P. E. (2020). The Use of Linked Data and Artificial Intelligence as Key Elements in the Transformation of Technical Services. Cataloging & Classification Quarterly, 58(5), 473-485.
Shah Shojaei, A. (1999).  The application of Artificial intelligence and expert systems in library and information science. Information Processing and Management, 14(3), 28-36. (in Persian)
Sheikhshojaei, F., Naghshineh, N., Alidousti, S., & Nakhoda, M. (2017). A basis for designing digital library maturity model: Meta-synthesis method application. Information Processing and Management, 32(3), 843-874. (in Persian)
Shi, X., Tang, K., & Lu, H. (2020). Smart library book sorting application with intelligence computer vision technology. Library Hi Tech, 39(1), 220-232.
Shirkhoda, M., & Beigi, M. (2015). Artificial Intelligence and Expert Systems: Benefits, Applications, and Challenges. The First International Conference on Industrial Engineering, Management and Accounting, Tehran. (in Persian)
van Otterlo, M. (2017). Project BLIIPS: making the physical public library more intelligent through artificial intelligence. Qualitative and Quantitative Methods in Libraries, 5(2), 287-300.
Vijayakumar, S., & Sheshadri, K. N. (2019). Applications of artificial intelligence in academic libraries. International Journal of Computer Sciences and Engineering, 7, 2347-2693.
Yang, X., He, D., Huang, W., Ororbia, A., Zhou, Z., Kifer, D., & Giles, C. L. (2017). Smart library: identifying books on library shelves using supervised deep learning for scene text reading. ACM/IEEE Joint Conference on Digital Libraries.
Yao, F., Zhang, C., & Chen, W. (2015). Smart talking robot Xiaotu: participatory library service based on artificial intelligence. Library Hi Tech, 33(2), 245-260
Yu, K., Gong, R., Sun, L., & Jiang, C. (2019). The Application of Artificial Intelligence in Smart Library. International Conference on Organizational Innovation, Atlantis Press.
Zurek, E. E., Guerrero, G., Reyes, C., Hernández, R. J., Jabba, D., Wightman, P. M., ... & Nieto-Bernal, W. (2013). Fast identification process of library call numbers for on the shelf books using image processing and artificial intelligence techniques. IEEE Symposium on Industrial Electronics & Applications.