تحلیلی بر شاخص‌های توسعه کتابخانه‌های دیجیتالی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات ودانش شناسی دانشگاه قم

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم

چکیده

پژوهش حاضر به شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های موثر بر توسعه کتابخانه‌های دیجیتالی ایران از دیدگاه صاحب نظران این حوزه در کشور پرداخته است
پژوهش از نوع کاربردی بوده و به شیوه پیمایشی-توصیفی انجام شده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ محقق ساخته است که برای تجزیه و تحلیل آن از انواع فنون آماری فراوانی، درصد و مقیاس لیکرت بهره گرفته شده است. برای آزمون فرضیه پژوهش نیز از آماره آزمون مربع کا استفاده شد.
شاخص‌های توسعه کتابخانه‌های دیجیتالی ایران در 4 حوزه اصلی (نیروی انسانی با 15 مولفه؛ مجموعه‌سازی با 12مولفه؛ خدمات با 18 مولفه، فناوری با 19 مولفه) مورد نظرسنجی جامعه پژوهش قرار گرفت. ت
پر اهمیت‌ترین شاخص توسعه‌ استفاده از متخصص آشنا با کتابخانه‌های دیجیتالی با کسب بالاترین رتبه (4.87 از 5 در طیف لیکرت) است و پایین‌ترین رتبه (3.67 از 5 در طیف لیکرت) به شاخص استفاده از حقوقدان (در زمینه حقوق حق مولف، بستن قراردادهای کتابخانه دیجیتالی) تعلق گرفت. این درحالی است که ایران معاهده حق‌مؤلف را نپذیرفته است و کتابخانه‌های دیجیتالی ایران جهت حفظ حقوق مادی و معنوی خود در فضای مجازی بیش از پیش به حقوقدانان در زمینه‌های مجموعه گستری نیاز دارند. این پژوهش توانسته است راهکارهایی را جهت توسعه موفق کتابخانه‌های دیجیتالی ایران شناسایی و با توجه به درجه اهمیت اولویت بندی کند. کتابخانه‌های دیجیتالی ایران با استناد به موارد مذکور می‌توانند در این زمینه تصمیمات بهتری را اتخاذ کنند. همچنین براساس آزمون فرضیه پژوهش مشخص شد که در زمینه میزان اهمیت شاخص های توسعه بین صاحبنظران اتفاق نظر وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات