کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانة‌ دیجیتالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

2 دانشیار گروه علم اطلاعات ودانش شناسی دانشگاه قم

3 گروه علم اطلاعات ودانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

4 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

10.30481/lis.2019.186320.1578

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانة دیجیتالی ایران انجام شد.
روش: این پژوهش از نوع کاربردی است که به روش پیمایشی و به صورت توصیفی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 8 نرم‌افزار کتابخانه دیجیتالی سیمرغ، پیام مشرق، پارس آذرخش، پیام حنان، رسا، تبیان، سامان و پاسارگاد بود. ابزارگردآوری داده‌ها سیاهه وارسی است که در زمینه کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه-های دیجیتالی بر اساس نظر متخصصان و با روش دلفی در سه بخش معماری فناوری معنایی، ابزارهای فناوری معنایی، فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات و سطوح پیاده‌سازی آن‌ها مورد استفاده قرارگرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم-افزارSPSS 25 ، آنالیز واریانس و انحراف معیار استفاده شد.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که کتابخانه‌های دیجیتالی از نظر کاربرد فناوری معنایی و معماری فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات وضعیت مطلوبی ندارند و نیازمند لایه‌هایی فراتر از طراحی اولیه خود هستند. همچنین در خصوص ابزارهای معنایی و پیاده‌سازی آن‌ها نیز عملکرد مناسبی نداشته و با توجه به اهمیت این بخش در بازیابی اطلاعات، نیاز به بازنگری جدی از سوی طراحان نرم‌افزارهای کتابخانه‌ دیجیتالی دارند. اما از نظر استفاده از فناوری معنایی در فعالیت‌های بازیابی اطلاعات وضعیت مناسب بود، هر چند که سطوح پیاده‌سازی آن در کتابخانه‌های دیجیتالی در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of semantic technology in information retrieval in the softwares digital libraries