بازدارنده ها و شرایط جذب ناکاربران به کتابخانه های عمومی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

5 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، ، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

6 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: ناکاربران کسانی هستند که به هر دلیلی به کتابخانه مراجعه نمی‌کنند. شناخت دلایل عدم مراجعه و شروط مشتری برای مراجعه، همواره یکی از دغدغه­‌های سازمان‌­های خدماتی بوده است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی دلایل عدم مراجعه و شروط ناکاربران برای مراجعه به کتابخانه‌­های عمومی ایران است.
روش: این پژوهش، کیفی است. جهت گردآوری داده‌ها از روش مصاحبه ساختاریافته استفاده شد. نظریه زمینه‌ای مبنای این پژوهش بود و اطلاعات خام حاصل از مصاحبه­‌ها طی 3 مرحله کدگذاری شد. جهت کدگذاری داده‌ها نرم‌افزار مکس کیودا به کار گرفته شد. 105 ناکاربر از 11 استان جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند.
یافته‌ها: حاصل تحلیل مصاحبه‌­ها، 64 کد باز، 26 زیرطبقه، 12 طبقه و 5 طبقه محوری بود. از میان طبقات محوری، طبقه سازمان ناکارآمد به عنوان طبقه مرکزی انتخاب شد. یافته­‌ها نشان داد ناکاربران، محتوا، امکانات و محیط و خدمات کتابخانه ناکارآمد است. همین موارد کافی است تا ناکاربران کتابخانه را سازمانی ناکارآمد تلقی کرده و ناکارآمدی را دلیلی برای عدم مراجعه به کتابخانه عنوان کنند. علاوه بر این، موجودیت ضعیف و محیط اطلاع‌گریز از دیگر دلایلی است که ناکاربران به آن اشاره کردند. ناکاربران برای مراجعه به کتابخانه شروطی دارند؛ آن­‌ها زمانی به کتابخانه خواهند آمد که گستره منابع و خدمات کتابخانه بهبود و توسعه یابد و همچنین ساختار استاندارد محیطی - امکاناتی بر کتابخانه حاکم شود.
اصالت/ارزش: موضوع مورد مطالعه و استفاده از روش کیفی، بیانگر اصالت و ارزش این پژوهش است. شناسایی دلایل عدم مراجعه و شروط ناکاربران برای مراجعه به کتابخانه، کمک شایانی به سیاستگذاری و تدوین خط مشی­‌های واقع‌­بینانه می­‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploring Barriers and Conditions for Attracting Non-users to Iranian Public Libraries

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassanzadeh 1
  • Hamidreza Mahmoodi 2
  • Omran Ghorbani 3
  • Ebrahim Zarei 4
  • Fatemeh Helaliyan 5
  • Fatemeh Hoshidary 3
  • Maryam Moghaddami 6
1 Associate Professor, Knowledge and Information Science, faculty of Management & Economics, Tarbiat Modares University. Tehran, Iran.
2 MSc Student, Knowledge and Information Science, faculty of Management & Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
5 M.Sc., knowledge and Information Science, faculty of Management & Economics, Modares University, Tehran, Iran
6 Ph.D. student, Knowledge and Information Science, faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective: Non-users are those who do not go to the library for any reason. Identifying the reasons for not being present and the client's conditions for going to the library has always been a concern for public libraries. This paper seeks to provide insight into the reasons why non-users do not use the library as well as to identify the non-users' conditions to go to the library.
Methodology: Results are built on a qualitative user study. Indeed, findings are gained based on Grounded Theory in 3 stages. Data are collected by semi-structured interviews in which 105 non-users form 11 provinces of Iran participated in. Analyzing was started with open encoding. In the next step the open codes are classified and the open codes that had a meaningful relationship are located in the certain categories. Categorizing is continued until recognizing the axis categories. Eventually, the central class was chosen and relationship of categories was described.
Findings: Analyzing interviews generated 64 open codes, 26 sub-categories, 12 categories, and 5 core categories. Among the core categories, the inefficient organization class was chosen as the central class. The findings indicate that the content, facilities, environments and services of library are ineffective. Non-users consider the library as an ineffective organization. They do not go to the library due to ineffectiveness. In addition, poor entity and anti-information environment are other reasons that the non-users pointed to. Nevertheless, they will come to the library if the scope of resources and services would expand and improve. They also expect that the standard structure of the environment and equipment to be observed and tangible in the soul of the library.
Conclusion:The subject of the study and the use of the qualitative method express the originality and value of this research. Identifying the reasons for not being present of non-users in the library as well as their conditions to go to the library is helpful in policy making and formulating realistic policies. Cases such as lending time, censorship, lending of friends, frustration, indifference, lack of need, financial problems, inability to study in a public place, reduce study efficiency, low literacy, maladministration, inefficiency of the librarian, cultural weakness of individuals, lack of reading culture are part of the concepts that filled the knowledge gaps related to the reasons of not to visit the library by Iranian non-users. Beyond absorbing non-users to the library, share of public libraries from populations won’t persuade policy makers to support more finances and supplement of them and this will mean a deficit for public library system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Non-users
  • Iranian public libraries
  • conditions
  • use and non-use
جلالی، رستم (1391). نمونه‌گیری در پژوهش‌های کیفی. مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 1(4)، 310-320.

حدادیان، علیرضا؛ کفاشان، مجتبی؛ آسمان­دره، یاسر؛ رضایی­زاده، فاطمه؛ احسانی، حسنیه (1391). پیش‌­شرط‌­ها و پیامدهای وفاداری مراجعان کتابخانه­‌ها: طراحی الگوی وفاداری مراجعان کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی. پژوهش­نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 2(2)، 137-158.

فخارطبسی، ملیحه (1396). عوامل مؤثر بر میزان اشتیاق به بازگشت کودکان و نوجوانان به کتابخانه از دید مراجعان کودک و نوجوان کتابخانه‌های عمومی شهر مشهد. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 7(2)، صص 61-76.

کوربین، جولیت؛ استراوس، آنسلم (1385). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها. ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

لاهوتی، زهرا؛ قنبریان، عبدالحمید؛ مرادی، ابراهیم (1394). بررسی نقش طبیعت و معماری در رضایتمندی مراجعان کتابخانه (نمونه موردی: شهر ایلام). فرهنگ ایلام، 16 (46و47)، 91-114.

محبوب، سیامک (۱۳۹۰). نگاهی به سرانه مطالعه در کشورهای پیشرفته. کتاب ماه کلیات، اطلاعات، ارتباطات و دانش‌شناسی، سال سیزدهم، شماره ۱۷۱، اسفند. ص ۱۱۲–۱۱۴.

 

Refrences

Borteye, E. M., Atiso, K., & Asare-Kyire, A. D. (2018). Identifying Non-Use of Library Services by Faculty in a Ghanaian University. Library Philosophy and Practice (e-journal).

Brady, M. K., Robertson, C. J., & Cronin, J. J. (2001). Managing behavioral intentions in diverse cultural environments: an investigation of service quality, service value and satisfaction for American and Ecuadorian fast-food customers. Journal of International Management, 7(2), 129-149.

Corbin, J., & Strauss, A. (2006). Principles of Qualitative Research Methodology: Basic Theory, Procedures and Practices. Translated by Mohammadi, B. Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies.

Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications, Inc.

Cronin, J. J., Brady, M. K., & Hult, G. T. M. (2000). Assessing the effects of quality, value, and customer satisfaction on consumer behavioral intentions in service environments. Journal of Retailing, 76(2), 193-218.

Ebadollahi, N. (2004). Services and libraries of public libraries. Informational Research and Public Libraries, 13(3 & 4), 15-21. (in Persian)

Fakhqrtabasi, M. (2016). Factors Affecting the Excitement to Return Children and Adolescents to the Library from the Viewpoint of Children and Adolescents in Public Libraries of Mashhad. Library and Information Research Journal, 7(2), pp. 61-76. (in Persian)

Fernández-Ardèvol, Mireia; Ferran-Ferrer, Núria; Nieto-Arroyo, Javier; Fenoll, Carme (2018). The public library as seen by the non-users. El profesional de la información, 27(3), 659-670.

Fletcher, D. E. (2016, Nov/Dec). Reaching the Elusive Library Non-Users. Marketing Library Services, 30(6). Retrieved May 1, 2019 from: http://www.infotoday.com/

Glaser, B. (1998). Doing Grounded Theory: Issues and Discussions. Mill Valley, CA: Sociology Press.

Glaser, B., & Strauss, A. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies For Qualitative Research. NewYork: Adline.

Haddadian, A., Kafashan, M., Rezaiezadeh, S. Y., & Ehsani, H. (2012). Preconditions and consequences of loyalty of library users: designing the loyalty pattern of the clients of the central library of Astan Quds Razavi. Research Library and Information Science, 2(2), 137-158.https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1790. (in Persian)

Jalali, R. (2012). Sampling in qualitative research. Journal of Qualitative Research in Health Sciences, 1(4), 310-20. (in Persian)

Lahouti, Z., Ghanbarian, A., & Moradi, I. (2014). Investigating the Role of Nature and Architecture on Satisfaction of Library Users (Case Study: Ilam City). Farhang-e-Ilam, 16 (46 and 47), 91-114. (in Persian)

Mahboob, S. (2012). Public libraries and per Capita Reading: Research on information science and Public libraries, Payam-e- Ketabkhaneh (Library Message) Spring 2012, 18(1), 117 -133. (in Persian)

Mansourian, Y. (2006). Adoption of Grounded Theory in LIS research. New Library World, 107(9/10), 386-402. (in Persian)

Polit, D., & Beck, C. (2006). Essential of Nursing Research. 6ed ed. Lippincott Williams Wilkins Co.

Rowley, J. (2006). From user to customer? OCLC systems & services, 16(4), 157-167.

Saunders, B. (2017). Saturation in qualitative research: exploring its conceptualization and operationalization. Quality & Quantity, 52(4).

Shaheen, M., Mumtaz, A. A., & Eisenschitz, T. S. (2001). User perceptions of library effectiveness in Malaysian agricultural libraries. Library Review, 50(4), 176-186.

Strauss, A., & Corbin, J. M. (1990). Basics of qualitative research: grounded theory procedures and techniques. London, UK: Sage Publications.