سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Explaining the Process and Presenting a Paradigmatic Model of Knowledge Logistics in Telemedicine: A Grounded Theory Study تبیین فرایند و ارائه الگوی پارادایمی لجستیک دانش در پزشکی از راه دور: یک مطالعه داده بنیاد 171 197 229151 10.30481/lis.2025.534557.2270 FA رضا دهخدایی دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-7296-9564 محمد حسن زاده استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-6175-0855 عاطفه شریف استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-4761-6761 سلیمان احمدی استاد دانشکده آموزش پزشکی و فناوری‌های یادگیری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0003-0551-6068 Journal Article 2025 07 17 Objective: Given the importance of knowledge in the health system and since the flow of knowledge in the provision of health care services, as a knowledge-based process, creates a platform for improving process performance with the aim of creating value from the organization's intangible assets. This research aimed to design a model for implementing telemedicine in the context of knowledge logistics. Methododology: This applied research employed a qualitative approach using grounded theory and the Strauss and Corbin paradigm model. Data were collected through semi-structured interviews with 15 health experts and specialists selected via purposive and snowball sampling techniques. The data collection process continued until theoretical saturation was achieved. As data analysis progressed and categories formed, theoretical sampling was also conducted to select subsequent samples based on the need to enrich the identified concepts and relationships. Data analysis followed a systematic approach in three stages: open, axial, and selective coding. MAXQDA software (version 20) was used for data analysis, and the final model was developed within the paradigm model framework. Findings: The results of the interviews were coded in three stages, including open, selective, and axial coding. The result was the extraction of 800 initial codes and the formation of 18 general concepts, including service delivery (its axes and types), knowledge (its types and characteristics), requirements, challenges, benefits, goals, the location of medical knowledge, the mechanism for receiving knowledge, the knowledge transfer cycle (in the stages: application and creation, dissemination and value creation, audit and organization, and recognition and acquisition), capacity building, delivery, value creation, knowledge translation, and finally, the implementation process.The final research model revealed that the core element in telemedicine is establishing a knowledge flow, which includes three categories: knowledge acquisition, transfer, and delivery. The goals and requirements of telemedicine were identified as causal factors, while knowledge translation and telemedicine implementation were recognized as the paradigm model's strategies. Knowledge location, service delivery axes, and tiers were determined as the model's context, alongside challenges, knowledge type, and knowledge characteristics as intervening and contextual conditions affecting strategy implementation. The model's output was value creation and benefits derived from knowledge management in telemedicine. Conclusion: The findings showed that knowledge logistics can help make the telemedicine process more knowledge-based. This knowledge-based approach increases the reliability of decisions and recommendations. Hence, the role of health policy makers, hospital managers, and other stakeholders in improving telemedicine processes and making them knowledge-based becomes very evident. Policy makers can provide legal frameworks and technical standards for telemedicine services by developing national and regional policies and guidelines, and provide the necessary resources for the development of information and communication technology infrastructure. هدف: با توجه به نقش لجستیک دانش در پزشکی از راه دور، این پژوهش با هدف طراحی مدلی برای اجرایی‌ سازی پزشکی از راه دور در بستر لجستیک دانش انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد و مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین اجرا شد. دادهها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 متخصص و صاحب نظر حوزه سلامت که به روش نمونهگیری هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شده بودند، گردآوری شد. فرآیند جمع‌آوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. با پیشرفت تحلیل داده‌ها و شکل‌گیری مقولات، نمونه‌گیری نظری نیز انجام شد تا نمونه‌های بعدی بر اساس نیاز به غنی‌تر کردن مفاهیم و روابط شناسایی شوند. تحلیل دادهها با رویکرد نظام‌مند و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA نسخه 20 استفاده شد و در نهایت مدل مورد نظر در قالب الگوی پارادایمی ترسیم گردید. یافتهها: مدل نهایی پژوهش نشان داد که عنصر محوری در پزشکی از راه دور، ایجاد جریان دانش است که شامل سه مقوله دریافت، انتقال و تحویل دانش است. اهداف و الزامات پزشکی از راه دور به‌ عنوان عوامل علی و ترجمان دانش و اجرای پزشکی از راه دور به‌ عنوان راهبردهای مدل پارادایمی پژوهش شناسایی شدند. مکان دانش، محورها و طبقات خدمات‌رسانی به عنوان بستر مدل و همچنین چالش‌ها، نوع دانش و ویژگی دانش به عنوان شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر در اجرای راهبردها تعیین شدند. خروجی این مدل، ایجاد ارزش افزوده و مزایای ناشی از مدیریت دانش در حوزه پزشکی از راه دور بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که لجستیک دانش می‌تواند به دانش‌محور کردن فرآیند پزشکی از راه دور کمک کند. دانش‌محور شدن این فرآیند، تصمیم‌ها و پیشنهادهای ارائه شده را قابل اعتمادتر می‌سازد.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_229151_bf620427103b734236c5dc3f833e39bc.pdf