سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 The Challenges and Ethical Conflicts of Using Artificial Intelligence in Scientific Research: A Co-Word Analysis چالش‌ها و تعارضات اخلاقی به‌ کارگیری هوش مصنوعی در نگارش علمی: یک تحلیل هم‌واژگانی 5 34 237576 10.30481/lis.2025.556316.2307 FA حمید احمدی استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0009-0002-5480-3020 محمد جواد جمشیدی استادیار گروه سیستم‌های نوین کامپیوتری‌، دانشکده علوم و فناوری‌‌های راهبردی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0003-1942-499X Journal Article 2025 10 30 Objective: This research identifies and analyzes ethical challenges such as transparency, accountability, and originality in using AI for scientific writing. It investigates the root cause: the gap between advancing technology and existing ethical frameworks. To address this, the study proposes a practical framework for transparent AI citation and develops a guide to empower researchers and publishers in responsibly using AI. Methodology: The present study is an applied research project in terms of its purpose and was conducted using a synonym analysis approach. The statistical population comprises 45 documents from journals indexed in a reputable scientific database, published between 2000 and 2024. To extract keywords from documents and cluster data after preparation and necessary preprocessing, "VOSviewer" text mining software was used, and the technique and method of word co-occurrence analysis were used to analyze the data. Findings: The findings indicate that 2851 words or concepts were extracted with different frequencies from the documents under study. Among them, the concepts of "ChatGPT, author, article, tools, manuscript, content, plagiarism, researcher, artificial intelligence tool, research, guide, policy, referee, text, scientific writing" have the highest frequency, ranging from 240 to 50 cases. Additionally, the clustering of concepts related to challenges and conflicts of using artificial intelligence is divided into nine independent clusters with the least similarity and two semi-independent clusters. These clusters include: Ethics and scientific integrity in the age of artificial intelligence, artificial intelligence as an assistant in the process of scientific writing and research, accountability and transparency frameworks in human-AI collaboration for research, systematic response of publishers and scientific databases to artificial intelligence: from policy statements to implementation, redefining authorship and originality in the age of human-AI collaboration, application of artificial intelligence in writing, evaluating and publishing scientific articles, policy-making and ethical use of artificial intelligence in higher education. Conclusion: Based on the findings presented in this research, the integration of Artificial Intelligence into scientific writing is deemed acceptable and potentially beneficial, but only under a strict framework of ethical standards designed to safeguard academic integrity. The core principle is that AI must serve strictly as a supplementary tool to support, not replace, human intellectual effort and authorship. Consequently, attributing formal authorship or co-authorship to an AI system is explicitly prohibited due to its lack of legal responsibility and authentic creative agency. However, the use of AI in developing a work deserves transparent recognition. Authors are obligated to disclose the nature and extent of AI assistance, enabling readers to properly evaluate the manuscript. To ensure responsibility, mandatory human oversight is non-negotiable. Authors must substantially rewrite, critically verify, and take full intellectual ownership of all AI-generated content to correct potential inaccuracies, biases, and to avoid plagiarism. The ethical use of AI therefore hinges on transparency, rigorous verification, and the substantive human contribution that defines true authorship. To institutionalize these principles, the study calls for proactive policy development by educational institutions, research bodies, and publishers. Effective policies must establish clear guidelines on AI's supplementary role, mandate disclosure processes, and implement mechanisms to assess the reliability and validity of AI tools themselves. Crucially, these policies must be dynamic, subject to continuous review and updating to keep pace with rapid advancements in AI capabilities and their evolving applications in science. Ultimately, this research provides a practical guide for researchers, students, and publishers, outlining how to harness AI's potential while rigorously upholding the foundational values of accuracy, originality, and accountability in scientific research. هدف: هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل چالش‌های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در نگارش علمی، از جمله: شفافیت، مسئولیت‌پذیری و اصالت است. در ادامه، علل این چالش‌ها در شکاف بین توسعه فناوری و چارچوب‌های اخلاقی بررسی می‌شود. بر این اساس، چارچوبی عملی برای شفافیت و استناددهی به کاربرد هوش مصنوعی ارائه می‌گردد. در نهایت، راهنمای کاربردی برای توانمندسازی پژوهشگران و ناشران در استفاده مسئولانه از این فناوری تدوین می‌شود. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی است که با رویکرد علم‌سنجی و روش تحلیل هم‌واژگانی انجام شده است. داده‌های مورد مطالعه شامل متن کامل ۴۵ مقاله نمایه‌شده در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی است که با استفاده از فنون متن‌کاوی در نرم‌افزار ووس‌ویور تجزیه و تحلیل شد. در این تحلیل، مهمترین و پربسامدترین مفاهیم و خوشه‌های موضوعی مرتبط با چالش‌های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در نگارش علمی استخراج و مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از استخراج 2851 واژه یا مفهوم با فراوانی‌های مختلف از مدارک مورد بررسی است. در این میان مفاهیم «چت جی‌پی‌تی، نویسنده، مقاله، ابزارها، نسخه دست‌نوشته، محتوا، سرقت ادبی، محقق، ابزار هوش مصنوعی، پژوهش، راهنما، سیاست، داور، متن و نگارش علمی» دارای بیشترین فراوانی یا بسامد از 240 تا 50 مورد است. همچنین، خوشه‌بندی مفاهیم چالش‌ها و تعارضات استفاده از هوش مصنوعی در 9 خوشه مستقل و با کمتر شباهت و 2 خوشه نیمه‌مستقل قرار می‌گیرند. این خوشه‌ها به ترتیب شامل: اخلاق و یکپارچگی علمی در عصر هوش مصنوعی، هوش مصنوعی به عنوان دستیار در فرآیند نگارش و پژوهش علمی، چارچوب‌های مسئولیت‌پذیری و شفافیت در همکاری انسان و هوش مصنوعی برای پژوهش، واکنش نظام‌مند ناشران و پایگاه‌های علمی به هوش مصنوعی: از اعلامیه‌های سیاستی تا اجرا، بازتعریف نویسندگی و اصالت در عصر همکاری انسان و هوش مصنوعی، کاربرد هوش مصنوعی در نگارش، ارزیابی و انتشار مقالات علمی، سیاستگذاری و استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی در آموزش عالی است. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از هوش مصنوعی در نگارش علمی با رعایت ملاحظات اخلاقی قابل پذیرش است. اگرچه هوش مصنوعی نباید به عنوان نویسنده شناخته شود، اما نقش آن در توسعه اثر نیازمند شفافیت و ارزیابی مستند است. نویسندگان موظفند محتوای تولید ‌شده را بازنویسی اساسی کرده و منابع را به ‌درستی استناد دهند. نظارت تخصصی انسانی برای پیشگیری از خطا و سوگیری ضروری است. این پژوهش راهنمایی‌های عملی برای به ‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی در اختیار جامعه علمی قرار می‌دهد.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_237576_d8957ab132e6658d1f3b4132f70d0776.pdf

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Investigating the Relationship between Content Marketing and Audience Engagement in Digital Libraries: A Case Study of Astan Quds Razavi Digital Library بازاریابی محتوا و جذب مخاطب در کتابخانه‌های‌ دیجیتال: مطالعه موردی کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی 35 64 233295 10.30481/lis.2025.395707.2067 FA حمیدرضا ولی بیگی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0009-0002-1642-9664 فاطمه زندیان استاد گروه علم اطلاعات و دانش‏‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-4542-7457 اعظم نجفقلی‌نژاد ورجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، استادیار گروه پژوهشی علوم داده، اطلاعات و هوش مصنوعی سازمان اسناد و کتابخانه ملـی ایــران، تهـــران، ایران. 0000-0003-3272-9472 Journal Article 2025 08 04 Objective: Marketing is a regular and conscious process that is always thinking about the market and planning for it. This process starts with market research to find the driving forces. In this process, the marketer conducts research to understand the hidden interests and unmet needs of people. Paying attention to adaptation, adjustment, implementation and optimization of services, facilities, and organizational resources - in a way that leads to customer satisfaction - is the basic slogan in modern marketing. Marketing - its systematic application and practice - is the driving force and focus of attention in any successful organization, both for-profit and non-profit. Today, rapid environmental changes force organizations to actively turn to marketing in order to survive in the market. In such markets, in addition to commercial and for-profit companies, non-profit institutions such as universities, hospitals, museums, libraries, etc. must also understand and apply marketing concepts. The main purpose of this study is to investigate the relationship between content marketing and audience attraction in digital libraries. Methodology: The research method is applied and survey. A researcher-made questionnaire was used to collect data. The statistical population of the study includes all members of Astan Quds Razavi Digital Library, which was equal to 45,000 people and the sample size according to Krejcie and Morgan's table was equal to 380 people. Using simple random sampling method, 380 questionnaires were distributed among members. Findings: Descriptive findings showed that the average of total content marketing was 3.93 percent and the average of total audience attraction was 3.85 percent. Kolmogorov-Smirnov test showed that the data had normal distribution. Findings also showed that there is a positive and significant relationship between coordination with previous content, content with customer needs, appropriate volume of content, fit of content format and audience attraction in digital libraries (p˂0.01) and between content marketing and customer loyalty. There is a positive and significant relationship between the decision to request and order in digital libraries (p˂0.01). The results of regression analysis showed that 94.4 percent of the variance related to audience attraction in digital libraries is explained by the variables of appropriate content volume, content format fit, and customer satisfaction with content (R2 = 0.944). Conclusion: Due to the role of content and information resources in digital libraries, it is necessary for digital library administrators to use content marketing to attract end-users. هدف: هدف اصلی این پژوهش رابطه بازاریابی محتوا و جذب مخاطب در کتابخانه‌های دیجیتال است. روش پژوهش: این پژوهش از نوع کاربردی است و به صورت پیمایشی انجام شده است. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه اعضای کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی است که برابر 45000 هزار نفر و حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان برابر 380 نفر تعیین شد. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 380 پرسشنامه بین اعضا توزیع شد. روایی پرسشنامه بر اساس روایی محتوایی تأیید شد. ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه نیز برابر 82/0 بود. یافته‌ها: یافته‌های توصیفی نشان داد میانگین کل بازاریابی محتوا برابر 60/3 درصد و میانگین کل جذب مخاطب برابر 85/3 بود. یافته‌ها همچنین نشان داد بین هماهنگی با محتوای قبلی، هماهنگی محتوا با نیاز مشتریان، حجم مناسب محتوا، تناسب قالب محتوا و جذب مخاطب در کتابخانه‌های دیجیتال رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد (01/0>p) و نیز بین بازاریابی محتوا و وفاداری مشتریان، تصمیم به درخواست و سفارش در کتابخانه‌های دیجیتال رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد (01/0>p). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد 7/87 درصد واریانس مربوط به جذب مخاطب در کتابخانه‌های دیجیتال توسط متغیرهای حجم مناسب محتوا، تناسب قالب محتوا، رضایت مشتری از محتوا تبیین می‌شود (877/0=R2). نتیجه‌گیری: به دلیل اهمیت روزافزون نقش محتوا و منابع اطلاعاتی در کتابخانه‌های دیجیتال لازم است که مسئولان کتابخانه‌های دیجیتال برای جذب کاربران و استفاده‌کنندگان کتابخانه از بازاریابی محتوایی استفاده کنند.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_233295_812e4a9efbf44e83ae402a419e479abd.pdf

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Analyzing and Revisiting Wilson’s Models of Information-Seeking Behavior from Psychological and Cognitive Perspectives تحلیل و بازخوانی مدل‌های رفتار اطلاع‌یابی ویلسون از منظر رویکردهای روان‌شناسانه و شناختی 65 90 235651 10.30481/lis.2025.556483.2308 FA مریم حسن‌نژاد دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان؛ دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران. 0000-0001-8312-9579 احمد شعبانی استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0003-0466-6240 مرتضی محمدی استانی استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0003-1146-687X Journal Article 2025 10 31 Objective: The present study focuses on analyzing and revisiting Wilson’s models of information-seeking behavior from psychological and cognitive perspectives. Despite the significance of Wilson’s models in explaining information-seeking behavior, previous investigations reveal that cognitive and psychological components have been addressed in a dispersed and unsystematic manner. Accordingly, this study seeks to elucidate the role and position of psychological and cognitive components -in light of theories from these fields- within the structure of Wilson's models. Methodology: The research is applied in purpose and qualitative in terms of approach and is a conceptual article. In order to collect data, a library method was used by referring to scientific sources and articles related to Wilson's information-seeking behavior models and theories in the fields of psychology and cognition from the Google Scholar, Elmnet, Scopus, and ScienceDirect databases. The sampling method of the sources available in the databases was purposeful and included Wilson's classic works (1981–2017) as well as complementary research by other authors. To ensure content validity, the selected sources were drawn from scientific works published in reputable peer-reviewed journals. Furthermore, to maintain internal validity, the analyses were conducted through multi-stage reviews by the authors to preserve logical coherence between Wilson's models and the cognitive and psychological components. Additionally, the data analysis method was analytical-interpretive. Findings: From its initial formulation in 1981 to subsequent revisions, Wilson's models have evolved into more dynamic and comprehensive models that are capable of analyzing different layers of information behavior by utilizing interdisciplinary approaches and integrating psychological and cognitive theories. The findings indicate that Wilson’s intervening variables can be categorized into two main dimensions: individual and environmental factors. Components such as motivation, self-efficacy, stress–coping mechanisms, risk perception, and cognitive load play a decisive role in the processes of information seeking, evaluation, and use. The results also demonstrate that information-seeking behavior is dynamic and iterative in nature. A review of related theories showed that Bandura's Social Cognition Theory, Activity Theory, Stress-Coping Theory, Risk-Reward Theory, Bandura's Self-Efficacy Theory, Dervin's Sense-Making Theory, and Ellis and Kolthau's theories have the ability to be analyzed and adapted to Wilson's information seeking models. The interaction between the individual, the environment, and behavior exerts a reciprocal influence on the information-seeking process, consistent with Bandura’s social cognitive theory. Conclusion: By distinguishing between the need recognition stage and the search stage, Wilson has created the way for examining psychological interventions (risk perception, personal control, or outcome anticipation). In this approach, information seeking is not just an external behavior, but a manifestation of internal cognition such as perception, memory, problem solving, and judgment. Integrating cognitive and psychological theories with Wilson’s model can provide a more comprehensive framework for understanding users’ mental and emotional mechanisms in responding to information needs. Such integration enhances the theoretical explanatory power of information behavior models in today’s complex and technology-driven contexts. The present study demonstrated that revisiting Wilson's models from this perspective not only aids in understanding the mental and emotional mechanisms of users but also opens a new path for theoretical research in Knowledge and Information Science (KIS). هدف: پژوهش حاضر بر تحلیل و بازخوانی مدل‌های رفتار اطلاع‌یابی ویلسون از منظر رویکردهای روان‌شناسانه و شناختی تمرکز دارد. با وجود اهمیت مدل‌های ویلسون در تبیین رفتار اطلاع‌یابی، بررسی‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌های روان‌شناسانه و شناختی در این مدل‌ها به ‌صورت پراکنده و غیرنظام‌مند مطرح شده‌اند. از این ‌رو، پژوهش حاضر می‌کوشد نقش و جایگاه این مؤلفه‌ها را در ساختار مدل‌های ویلسون روشن سازد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از منظر هدف، کاربردی و از لحاظ رویکرد، کیفی و جزء پژوهش‌های‌های های مفهومی است. به ‌منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه‌ای با مراجعه به منابع علمی و مقالات مرتبط با مدل‌های رفتار اطلاع‌یابی ویلسون و نظریات حوزه روان‌شناسی و شناختی استفاده شد. روش نمونه‌گیری از منابع موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی، هدفمند و شیوه تجزیه و تحلیل داده‌ها، تحلیلی ـ تفسیری بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد که متغیرهای مداخله‌گر ویلسون را می‌توان در دو محور اصلی عوامل فردی و محیطی طبقه‌بندی کرد. مؤلفه‌هایی نظیر انگیزش، خودکارآمدی، فشار روانی ـ مقابله‌ای، درک ریسک و بار شناختی، نقش تعیین‌کننده‌ای در فرایندهای جستجو، ارزیابی و استفاده از اطلاعات دارند. همچنین، یافته‌ها نشان داد که رفتار اطلاع‌یابی، ماهیتی پویا و بازگشتی دارد و تعامل میان فرد، محیط و رفتار، در راستای نظریه شناخت اجتماعی بندورا، تأثیری دوسویه بر فرایند اطلاع‌یابی دارد. نتیجه‌گیری: تلفیق نظریه‌های روان‌شناسانه و شناختی با مدل ویلسون می‌تواند چارچوبی جامع‌تر برای درک سازوکارهای ذهنی و عاطفی کاربران در مواجهه با نیازهای اطلاعاتی فراهم آورد و ظرفیت تبیین نظری مدل‌های رفتار اطلاع‌یابی را در بافت‌های فناورانه و پیچیده امروز ارتقا دهد.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_235651_6ee724fda72a684ce5f80b51600c44de.pdf

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Studying Environmental and Cultural Aspects of Second-Hand Books مطالعه جنبه‌های محیط زیستی و فرهنگی کتاب‌های دست دوم 91 115 235876 10.30481/lis.2025.557500.2311 FA مهگل کامروا کارشناسی ارشد، مدیریت اطلاعات، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0008-7370-8727 محسن حاجی زین العابدینی استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0003-4226-9377 امیررضا اصنافی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0001-9908-2031 Journal Article 2025 11 05 Objective: Second-hand books refer to works that have been previously used by one or more individuals. These books hold a special significance in the book market due to their lower prices and the ability to access rare or out-of-print editions. Furthermore, second-hand books are recognized as a part of the sustainable consumption culture, which can help preserve natural resources and reduce excessive consumption. The aim of this study is to identify the role and significance of second-hand books in society and to analyze their cultural and environmental impacts, considering that the use of these books can also facilitate social interactions and universal access to reading resources. Methodology: This study is applied in nature and adopts a qualitative approach. The needed data were collected through semi-structured interviews with two groups: environmental experts and professionals active in publishing and bookstores. Participants were selected using purposive sampling based on their relevant experience and knowledge. Data analysis was conducted using MAXQDA software and the thematic analysis method, with coding steps including open coding, extraction, and review of main and sub-themes. The findings were also visualized as conceptual maps using Visio 2020. The credibility and trustworthiness of the data were ensured through participant review, constant comparison, and verification by other researchers. Findings: The findings indicate that the use of second-hand books has tangible environmental and cultural impacts. In the environmental dimension, reductions in natural resource consumption and paper production, improvements in recycling and reuse, and the complementary role of electronic books were highlighted. In the cultural dimension, the use of second-hand books facilitates cultural infrastructure, strengthens mutual trust in the exchange cycle, and emphasizes the importance of copyright. These results, derived from qualitative data analysis and the extraction of main and sub-themes, suggest that second-hand books, in addition to economic savings, can serve as a catalyst for cultural and environmental development. Conclusion: The research results indicate that second-hand books play an important role in preserving and transmitting cultural heritage. They are regarded as valuable resources for accessing knowledge and classic works and can effectively reduce educational and cultural costs. Additionally, the use of second-hand books contributes to reducing paper production and natural resource consumption, which has positive environmental impacts. Moreover, by promoting the culture of sustainable consumption and reuse, these books can serve as effective tools in advancing green information literacy and raising awareness about the importance of conserving natural resources. مقدمه: کتاب‌های دست دوم به آثاری اطلاق می‌شوند که پیش‌تر توسط یک یا چند فرد استفاده شده‌اند. این کتاب‌ها به دلیل قیمت پایین‌تر و امکان دسترسی به نسخه‌های نایاب یا خارج از چاپ، اهمیت ویژه‌ای در بازار کتاب دارند. علاوه بر این، کتاب‌های دست دوم به عنوان بخشی از فرهنگ مصرف پایدار شناخته می‌شوند که می‌توانند به حفظ منابع طبیعی و کاهش مصرف بی‌رویه کمک کنند. هدف: هدف از این پژوهش شناسایی نقش و اهمیت کتاب‌های دست‌ دوم در جامعه و تحلیل تأثیرات فرهنگی و محیط زیستی آن‌هاست؛ با توجه به این که استفاده از این کتاب‌ها می‌تواند تعاملات اجتماعی و دسترسی همگانی به منابع مطالعه را نیز تسهیل کند. روش پژوهش: این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با دو گروه شامل متخصصان محیط زیست و فعالان حوزه نشر و کتاب‌فروشی‌ها جمع‌آوری گردید که انتخاب آن‌ها با نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس تجربه و آگاهی مرتبط صورت گرفت. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA و روش تحلیل مضمون استفاده شد و مراحل کدگذاری شامل: کدگذاری باز، استخراج و بازبینی مضامین اصلی و فرعی بود. همچنین، نتایج با Visio 2020 به نقشه‌های مفهومی تبدیل شدند. اعتبار و قابلیت اعتماد داده‌ها با بازبینی مشارکت‌کنندگان، مقایسه مستمر داده‌ها و بازبینی توسط پژوهشگران دیگر تضمین شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که استفاده از کتاب‌های دست‌ دوم اثرات ملموس محیط‌ زیستی و فرهنگی دارد. در بعد محیط‌ زیستی، کاهش مصرف منابع طبیعی و تولید کاغذ، بهبود بازیافت و بازاستفاده و نقش مکمل کتاب‌های الکترونیکی برجسته شد. در بعد فرهنگی، استفاده از کتاب‌های دست ‌دوم، بسترسازی فرهنگی، تقویت اعتماد متقابل در چرخه مبادله و برجسته‌کردن اهمیت حق مؤلف را تسهیل می‌کند. این نتایج از تحلیل کیفی داده‌ها و استخراج مضامین اصلی و فرعی حاصل شده است و نشان می‌دهد که کتاب‌های دست ‌دوم علاوه بر صرفه‌جویی اقتصادی، می‌توانند محرکی برای توسعه فرهنگی و محیط‌ زیستی باشند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که کتاب‌های دست دوم نقش مهمی در حفظ و انتقال میراث فرهنگی ایفا می‌کنند. آن‌ها به عنوان منابعی ارزشمند برای دسترسی به دانش و آثار کلاسیک تلقی می‌شوند و می‌توانند در کاهش هزینه‌های آموزشی و فرهنگی مؤثر باشند. همچنین، استفاده از کتاب‌های دست دوم به کاهش تولید کاغذ و مصرف منابع طبیعی کمک کرده و تأثیرات مثبتی بر محیط زیست دارد. علاوه بر این، این کتاب‌ها با ترویج فرهنگ مصرف پایدار و بازاستفاده، می‌توانند به عنوان ابزارهایی مؤثر در ترویج سواد اطلاعاتی سبز و آگاهی‌رسانی درباره اهمیت حفاظت از منابع طبیعی عمل کنند.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_235876_b024a541d082cd98155be7c04700f15f.pdf

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Designing a Model for Delivering Health Information Services to Users of Public Libraries in Iran طراحی مدل ارائه خدمات اطلاعات سلامت به کاربران کتابخانه‌های عمومی ایران 117 145 236405 10.30481/lis.2025.551409.2295 FA محمد فلاح دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0001-8304-1892 شهناز خادمی زاده دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0003-4494-7709 منصور کوهی رستمی دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0002-1351-6052 سپیده فهیمی فر دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0001-5182-9159 Journal Article 2025 10 05 Objective: The aim of this study was to identify the components and design a Paradigmatic model for providing health information services in public libraries in Iran, in order to clarify the role of libraries in promoting health literacy and access to reliable information resources. Methodology: This applied study employed a qualitative approach based on grounded theory. The study population consisted of faculty members in the field of Information Science, health specialists (including faculty members of medical universities in the country active in health information services), and senior managers of the Public Libraries Organization, all with at least three years of relevant teaching, research, or executive experience. Purposive sampling was used, and interviews continued until theoretical saturation was reached. In total, 19 participants were involved. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using three coding stages: open, axial, and selective. The validity and reliability of the data were ensured through credibility, transferability, dependability, and confirmability. Concepts and findings were finally confirmed through participant review and feedback from academic advisors and consultants. Findings: Based on the results, the components of the proposed model for providing health information services in Iranian public libraries were identified across five dimensions: causal conditions, intervening conditions, contextual conditions, strategies, and outcomes. The model comprises 22 selective codes and 65 open codes, with its core phenomenon being the design and implementation of purposeful and sustainable health information services. Findings from the final stage of selective coding indicated that causal conditions include management and policymaking, human and financial resources, information resources, and cultural considerations; intervening conditions encompass legal, financial, human, cultural, and technological challenges; contextual conditions involve service processes and nature, coverage areas, personnel and resources, and necessary infrastructure and technologies. Strategies include macro-level policymaking, education and research, multi-stakeholder collaboration, and utilization of international experiences. Outcomes include increased efficiency, enhanced social participation, reduced inequalities, and improved creativity and knowledge of human resources. Conclusion: The results showed that the effective delivery of health information services in public libraries in Iran depends on a combination of causal, contextual, and intervening conditions, as well as the implementation of comprehensive strategies. Causal conditions include management, policymaking, human and financial resources, information resources, and cultural considerations, while intervening conditions encompass financial, human, professional, and cultural challenges. Contextual conditions cover the nature of services, covered health information domains, human resources and materials, and necessary infrastructure and technologies. Implementing strategies such as policy development, staff training and empowerment, service expansion, interorganizational collaboration, and localization of services leads to organizational, individual, social, and cultural outcomes, including increased library productivity and service quality, enhanced staff knowledge and creativity, strengthened social participation, improved health literacy and community well-being, and reduced social inequalities. Overall, this model demonstrates that simultaneous attention to these factors and strategies can strengthen the role of public libraries in promoting community health, empower society, and provide practical guidance for managers and policymakers. هدف: هدف پژوهش، شناسایی مؤلفه‌ها و طراحی مدل پارادایمی ارائه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران است تا نقش کتابخانه‌ها در ارتقای سواد سلامت و دسترسی به منابع اطلاعاتی معتبر تبیین شود. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به صورت کیفی و مبتنی بر روش نظریه زمینه‌ای است. جامعه آماری پژوهش شامل استادان رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، متخصصان حوزه سلامت (استادان علوم پزشکی کشور فعال در خدمات اطلاعات سلامت) و مدیران ارشد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با حداقل سه سال سابقه آموزشی، پژوهشی یا اجرایی مرتبط بود. نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام شد و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، ۱۹ نفر مشارکت داشتند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. صحت و اعتبار داده‌ها با استفاده از اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری تضمین شد و مفاهیم و یافته‌ها پس از بازبینی توسط مصاحبه‌شوندگان و اساتید راهنما و مشاوران، تأیید نهایی شد. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، مؤلفه‌های مدل پیشنهادی ارائه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران در پنج بعدِ شرایط علّی، مداخله‌گر، زمینه‌ای، راهبردها و پیامدها شناسایی شد. این مدل شامل ۲۲ کد گزینشی و ۶۵ کد باز است و پدیده اصلی آن، طراحی و تحقق خدمات اطلاعات سلامت هدفمند و پایدار است. یافته‌های حاصل از مرحله نهایی کدگذاری انتخابی در پژوهش نشان داد: شرایط علّی شامل مدیریت و سیاستگذاری، منابع انسانی و مالی، منابع اطلاعاتی و ملاحظات فرهنگی است؛ شرایط مداخله‌گر چالش‌های قانونی، مالی، انسانی، فرهنگی و فناوری را در بر می‌گیرد؛ شرایط زمینه‌ای شامل فرایند و ماهیت خدمات، حوزه‌های تحت پوشش، نیروی انسانی و منابع و زیرساخت‌ها و فناوری‌های مورد نیاز است. راهبردها سیاستگذاری کلان، آموزش و پژوهش، همکاری چندجانبه و بهره‌گیری از تجارب بین‌المللی را شامل می‌شوند و پیامدها ارتقای بهره‌وری، توسعه مشارکت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها و افزایش خلاقیت و دانش نیروی انسانی است. نتیجه‌گیری: در مجموع، با شناسایی مؤلفه‌های کلیدی، این مدل نشان می‌دهد که تمرکز همزمان بر شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر و به‌ کارگیری راهبردهای مؤثر، می‌تواند موفقیت در ارائه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران را ارتقا دهد و به ارتقا بهره‌وری، توسعه مشارکت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها و افزایش خلاقیت و دانش نیروی انسانی منجر شود. این مدل می‌تواند به‌ عنوان نقشه‌ راهی برای تصمیم‌گیری‌های کلان در زمینه توسعه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی به‌ کار رود.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_236405_35539a362a95018853ed338a04f49120.pdf

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Public Libraries and Rural Pregnant Women’s Information Needs: A Qualitative Study کتابخانه‌های عمومی و نیازهای اطلاعاتی زنان باردار روستایی: مطالعه‌ کیفی 147 170 236462 10.30481/lis.2025.551209.2294 FA لیلی سیفی دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0002-7282-9913 مهدیه کارگر کارشناس ارشد مدیریت اطلاعات، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0009-0001-8148-3723 Journal Article 2025 10 05 Objective: In rural areas, geographical and infrastructural limitations restrict their access to information resources. Public libraries, as accessible community institutions, can play a vital role in meeting these needs. This study aimed to explore librarians’ perspectives on the information needs of pregnant women, the strategies for meeting them, and the barriers involved. Methodology: This study is applied in terms of its purpose and qualitative in terms of its approach. In terms of its nature and implementation, it employs a case study method. The research was conducted in the cities of Birjand and Darmian in South Khorasan Province. The study population consisted of librarians and administrators of public libraries in these two cities, from whom a total of 15 participants were selected. Purposive sampling was used based on the participants’ knowledge, experience, and relevance to the research topic. Data were collected through semi-structured interviews. The collected data were analyzed using a three-stage coding process, including open, axial, and selective coding. To ensure the validity of the findings, member checking was employed, and inter-coder agreement was used to establish reliability. Finally, data analysis was carried out using MAXQDA software. Findings: The results revealed that the information needs of pregnant women fall into three major categories: intrinsic needs (access to diverse resources and educational programs), conscious needs (improvement of skills, household management, and parenting), and formalized needs (knowledge of pregnancy care, childbirth, and health issues). According to librarians, women fulfill these needs through continuous searching, visiting libraries or health centers, using databases, and engaging with health and social networks. However, several obstacles hinder this process, including limited information literacy, personal and family restrictions, financial and welfare difficulties, lack of resources, and inadequate ICT infrastructure. Conclusion: This study reveals that public libraries in Birjand and Darmian possess substantial potential to meet the information needs of pregnant women, yet their actual contributions remain limited due to structural, cultural, and technological barriers. Women’s information needs are complex and multidimensional, spanning general, skill-based, and medical domains. While women actively seek to fulfill these needs through libraries, health centers, and social networks, systemic barriers hinder effective access. To address these challenges, libraries must be reimagined as socio-health institutions rather than solely cultural centers. This transformation requires several interrelated strategies: integrating library and health services through close collaboration with healthcare organizations to design joint maternal and child health programs; developing systematic health literacy initiatives that enhance pregnant women’s knowledge and self-care capacities; expanding and updating health-related resources in both print and digital formats; strengthening online services to help overcome geographical and cultural barriers; and ensuring sustained financial and institutional policy support to guarantee continuity and impact of such initiatives. From a broader perspective, this research contributes to the literature on the intersection of information science, public health, and women’s studies by providing practical insights for policymakers, librarians, and healthcare professionals aiming to enhance maternal health outcomes. It also highlights directions for future inquiry, including comparative studies in other regions, longitudinal evaluations of library-based interventions, and further exploration of digital platforms for health information dissemination. Ultimately, public libraries, by expanding their mission to include health and social empowerment, can play a transformative role in reducing inequalities, promoting informed decision-making, and supporting the well-being of women, families, and communities. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی دیدگاه کتابداران درباره نیازهای اطلاعاتی زنان باردار روستایی، شیوه‌های تأمین آن‌ها و موانع موجود انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی است. از حیث ماهیت و نحوه اجرا نیز از روش مطالعه موردی بهره گرفته است. پژوهش در شهرستان‌های بیرجند و درمیان در استان خراسان جنوبی انجام شد. جامعه پژوهش شامل کتابداران و مسئولان کتابخانه‌های عمومی این دو شهرستان بود. در مجموع ۱۵ نفر به ‌عنوان مشارکت‌کنندگان انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری به ‌صورت هدفمند و بر اساس آگاهی، تجربه و دسترسی شرکت‌کنندگان با موضوع پژوهش انجام شد. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته استفاده شد. داده‌های به‌ دست‌آمده طی فرایند تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی بررسی و تحلیل شدند. به ‌منظور اطمینان از روایی داده‌ها از روش بازبینی مشارکت‌کنندگان استفاده شد و برای پایایی، توافق بین کدگذاران مورد استفاده قرار گرفت. در نهایت، تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد نیازهای اطلاعاتی زنان باردار در سه دسته کلی قرار می‌گیرد: نیازهای درونی (استفاده از منابع متنوع و برنامه‌های آموزشی)، نیازهای آگاهانه (ارتقای مهارت‌های زندگی، خانه‌داری و فرزندپروری) و نیازهای رسمی‌شده (آگاهی از مراقبت‌های بارداری، زایمان و سلامت). با این حال، عواملی همچون ضعف سواد اطلاعاتی، محدودیت‌های فردی و خانوادگی، مشکلات مالی و رفاهی، کمبود منابع، ضعف زیرساخت‌های کتابخانه‌ها و نارسایی در خدمات فناوری اطلاعات، مانع دسترسی مؤثر زنان به اطلاعات می‌شود. نتیجه‌گیری: کتابخانه‌های عمومی در خراسان جنوبی ظرفیت بالایی برای پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی زنان باردار دارند، اما به دلیل موانع ساختاری، فرهنگی و فناورانه، نقش آن‌ها محدود مانده است. تقویت همکاری میان کتابخانه‌ها و مراکز بهداشتی، توسعه خدمات آموزشی و سلامت‌محور، ارتقای منابع چاپی و دیجیتال و بهبود زیرساخت‌های فناوری اطلاعات می‌تواند زمینه ارتقای سواد سلامت، کاهش نابرابری اطلاعاتی و توانمندسازی زنان باردار روستایی را فراهم سازد.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_236462_201008b82d628b4852fd9d74f6265576.pdf

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کتابداری و اطلاع‌رسانی 1680-9637 28 3 2026 02 20 Explaining the Process and Presenting a Paradigmatic Model of Knowledge Logistics in Telemedicine: A Grounded Theory Study تبیین فرایند و ارائه الگوی پارادایمی لجستیک دانش در پزشکی از راه دور: یک مطالعه داده بنیاد 171 197 229151 10.30481/lis.2025.534557.2270 FA رضا دهخدایی دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-7296-9564 محمد حسن زاده استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-6175-0855 عاطفه شریف استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-4761-6761 سلیمان احمدی استاد دانشکده آموزش پزشکی و فناوری‌های یادگیری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0003-0551-6068 Journal Article 2025 07 17 Objective: Given the importance of knowledge in the health system and since the flow of knowledge in the provision of health care services, as a knowledge-based process, creates a platform for improving process performance with the aim of creating value from the organization's intangible assets. This research aimed to design a model for implementing telemedicine in the context of knowledge logistics. Methododology: This applied research employed a qualitative approach using grounded theory and the Strauss and Corbin paradigm model. Data were collected through semi-structured interviews with 15 health experts and specialists selected via purposive and snowball sampling techniques. The data collection process continued until theoretical saturation was achieved. As data analysis progressed and categories formed, theoretical sampling was also conducted to select subsequent samples based on the need to enrich the identified concepts and relationships. Data analysis followed a systematic approach in three stages: open, axial, and selective coding. MAXQDA software (version 20) was used for data analysis, and the final model was developed within the paradigm model framework. Findings: The results of the interviews were coded in three stages, including open, selective, and axial coding. The result was the extraction of 800 initial codes and the formation of 18 general concepts, including service delivery (its axes and types), knowledge (its types and characteristics), requirements, challenges, benefits, goals, the location of medical knowledge, the mechanism for receiving knowledge, the knowledge transfer cycle (in the stages: application and creation, dissemination and value creation, audit and organization, and recognition and acquisition), capacity building, delivery, value creation, knowledge translation, and finally, the implementation process.The final research model revealed that the core element in telemedicine is establishing a knowledge flow, which includes three categories: knowledge acquisition, transfer, and delivery. The goals and requirements of telemedicine were identified as causal factors, while knowledge translation and telemedicine implementation were recognized as the paradigm model's strategies. Knowledge location, service delivery axes, and tiers were determined as the model's context, alongside challenges, knowledge type, and knowledge characteristics as intervening and contextual conditions affecting strategy implementation. The model's output was value creation and benefits derived from knowledge management in telemedicine. Conclusion: The findings showed that knowledge logistics can help make the telemedicine process more knowledge-based. This knowledge-based approach increases the reliability of decisions and recommendations. Hence, the role of health policy makers, hospital managers, and other stakeholders in improving telemedicine processes and making them knowledge-based becomes very evident. Policy makers can provide legal frameworks and technical standards for telemedicine services by developing national and regional policies and guidelines, and provide the necessary resources for the development of information and communication technology infrastructure. هدف: با توجه به نقش لجستیک دانش در پزشکی از راه دور، این پژوهش با هدف طراحی مدلی برای اجرایی‌ سازی پزشکی از راه دور در بستر لجستیک دانش انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد و مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین اجرا شد. دادهها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 متخصص و صاحب نظر حوزه سلامت که به روش نمونهگیری هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شده بودند، گردآوری شد. فرآیند جمع‌آوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. با پیشرفت تحلیل داده‌ها و شکل‌گیری مقولات، نمونه‌گیری نظری نیز انجام شد تا نمونه‌های بعدی بر اساس نیاز به غنی‌تر کردن مفاهیم و روابط شناسایی شوند. تحلیل دادهها با رویکرد نظام‌مند و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA نسخه 20 استفاده شد و در نهایت مدل مورد نظر در قالب الگوی پارادایمی ترسیم گردید. یافتهها: مدل نهایی پژوهش نشان داد که عنصر محوری در پزشکی از راه دور، ایجاد جریان دانش است که شامل سه مقوله دریافت، انتقال و تحویل دانش است. اهداف و الزامات پزشکی از راه دور به‌ عنوان عوامل علی و ترجمان دانش و اجرای پزشکی از راه دور به‌ عنوان راهبردهای مدل پارادایمی پژوهش شناسایی شدند. مکان دانش، محورها و طبقات خدمات‌رسانی به عنوان بستر مدل و همچنین چالش‌ها، نوع دانش و ویژگی دانش به عنوان شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر در اجرای راهبردها تعیین شدند. خروجی این مدل، ایجاد ارزش افزوده و مزایای ناشی از مدیریت دانش در حوزه پزشکی از راه دور بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که لجستیک دانش می‌تواند به دانش‌محور کردن فرآیند پزشکی از راه دور کمک کند. دانش‌محور شدن این فرآیند، تصمیم‌ها و پیشنهادهای ارائه شده را قابل اعتمادتر می‌سازد.

https://lis.aqr-libjournal.ir/article_229151_bf620427103b734236c5dc3f833e39bc.pdf