معرفی نسخۀ خطی قرآن مترجم 704

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد نجف آباد،دانشگاه آزاد اسلامی،نجف آباد،ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد نجف آباد،دانشگاه آزاد اسلامی،نجف آباد، ایران

10.30481/lis.2020.213768.1726

چکیده

هدف: گردآوری واژگان سَره فارسی، کمک به افزودن اطلاعات اطلس‌های گویش‌شناسی زبان‌های ایرانی، حلّ دشواری‌های متن‌های کهن به یاری برابرهای فارسی این ترجمه ، برخی از اهداف نقد و بررسی این نسخه است.
روش‌شناسی: این پژوهش، پژوهشی کیفی است، به روش توصیفی-اسنادی و با شیوۀ گردآوری کتابخانه‌ای انجام یافته است. جامعۀ آماری و حجم نمونه نیز کل نسخه خطّی قرآن مترجم 704 است که در کتابخانۀ آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.
یافته‌ها: ترجمۀ این قرآن زبانی استوار دارد و واژگان فارسی آن متعلق است به سرزمین اصلی زبان دری یعنی ماوراءالنهر و خراسان شرقی. مردم این سرزمین گونه ای از زبان را که مرکب از زبان های سغدی، دری و عربی بود، با خط عربی به کار گرفتند و آن را فارسی فرارودی نامیدند.فرارود از حیث داشتن ترجمه های قرآن به فارسی، یکی از غنی ترین و پر بارترین حوزه هاست.نسخۀ مورد نظر علی رغم هم خوانی های مشترک با برخی آثار در این منطقه، ویژگی های منحصر به فردی دارد که مترجم بر اساس گویش خاص، در زمان و مکان خویش آورده است.دقت در ترجمه های میان سطری این قرآن نشان می دهد از نظر لغوی، نحوی و آوایی ارزش بسیار دارد.
نتیجه‌گیری: زبانِ ترجمه این قرآن، قدیم‌تر از اوایل سدۀ هشتم را نشان می‌دهد و به نظر می‌رسد که همانند زبان ترجمۀ قرآنِ معروف به 1089 در سدۀ پنجم باشد که نجم الثوری نوشته است. همچنین این متن اشتراکات زبانیِ بسیاری با تفسیر نَسَفی دارد و حروف مقطّعه در آن، همچون ترجمۀ تفسیر طبری، ترجمه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Introducing the manuscript of The Translated Quran 704

نویسندگان [English]

  • banafshesadat safavi 1
  • ata mohammad radmanesh 1
  • mahbobeh khorasani 2
1 Department of Persian language and literature, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Department of Persian language and literature, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده [English]

Introduction: Translating and interpreting the Quran into Persian is one of the surprisingly rich and less well-received treasures of the Persian language that in terms of vocabulary, structural diversity and phonetic transformations are much more productive than some of our known and less known Persian texts. The Quran Motarjam 704 with a few drops is a precious manuscript in Transoxianian dialect, with a solid language and its Persian words belong to Dari-speaking mainland namely Transoxiana and eastern Khorasan. The land of Transoxiana was formerly called Fara-rood (on the other side of river) and for over five centuries has been the cradle of Islamic civilization in Iran and the center of Iranian government. . The first translation of a well-known interpretation of the Quran into Persian or translation of the Tabari’s commentary, was done by the Persian scholars of Fara-Rood (Transoxiana) and Nasafi’s commentary along with many other ones such as Darvajegi and Gajdavani, Mogadamatol-Adab, Takmelatol -Asnaf, sahifatol- Azra, Tajol-Asami, Magasedollogat, Anisol- Moasherin and Matlae -Maghased have also been compiled in Persian language in this area.
Methodology: This qualitative research is descriptive documentary which is done by using libraries. What follows is an example that in troduces the whole manuscript of the Quran 704 which is kept in Astan Ghods Razavi library.
Finding: Paying attention to the midlines translation of this Quran shows that is remarkable in terms of lexical, syntactic and phonetic properties, words such as difez (locast, tick) sare row (journey), Barshafidan (to become known), andokhsidan (take refuge), baraf rudan (different miscellaneous) which are not mentioned in the most of Persian dictionaries are found in this translation. collecting pure Persian words enriching vocabulary, developementing of historical grammer, preparing Iranian dialectology atlases, realizing different meanings of Persian vocabulary and solving problems of ancient texts with the help of Persian equivalents in these translations, and accessing to some linguistic differences, disparate Persian species and dialects in the Geographical areas of Persian language. The last but not the least in this research we seek to take forgotten face of this valuable version, by introducing it to the Quranic researchers and Persian lovers.
Conclusion: The translation of this Quran has many linguistic consonant with Nasafi commentary and its cross-section letters have been translated the same as translation of Tabari commentary event though the first and last pages of this version has dropped and we do not know the exact time of its writing and its scribe’s name but the language of its translation is older than early eight century and it seems that it is the same as the translation’s language of Quran 1089 that is written in the fifth century by Najm-suri some of the benefits of editing versions like this are as follows;

کلیدواژه‌ها [English]

  • Manuscript
  • Transoxiana
  • Quran Motarjam (translated Quran)
  • translation
  • dialect translation