بررسی آگاهی و میزان استفاده کتابداران دانشگاهی از فناوری هوش مصنوعی: مطالعه موردی (کتابداران دانشگاه شهید چمران اهواز و علوم پزشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف میزان آگاهی و استفاده کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی از فناوری هوش مصنوعی انجام شد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر، توصیفی-پیمایشی از نوع کاربردی است. جامعه آماری تمامی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور و شهید چمران اهواز که از روش سرشماری استفاده شد و در نهایت تعداد 79 پاسخنامه جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه وود و آلن (2018) جمع‌آوری و با نرم‌افزار اس. پی.اس. اس. نسخه 24 تجزیه و تحلیل شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد وضعیت استفاده و تعامل کتابداران در کتابخانه در رابطه با هوش مصنوعی و دستیاران مجازی (داده­‌های مربوط به کتابخانه­‌های برخوردار از هوش مصنوعی و دستیاران مجازی) معادل  295/3 است که در مقایسه با عدد معیار اختلاف معناداری وجود دارد. اکثر کتابداران در خصوص استفاده مسئولین کتابخانه از  قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به‌ عنوان ابزاری برای ارتباط با اعضاء معتقدند از این ابزار استفاده نمی‌شود. در خصوص برگزاری کارگاه آموزشی مربوط به هوش مصنوعی یا دستیاران مجازی اکثر کتابدارن عنوان کردند که این کار انجام نمی‌شود. اکثر کتابداران (2/53 درصد) عقیده دارند که  هوش مصنوعی تأثیرگذاری مثبت بر کیفیت ارائه خدمات کتابخانه دارد. 
نتیجه­‌گیری: استفاده از فناوری هوش مصنوعی و دستیاران مجازی در کتابخانه‌ها جهت سهولت فعالیت‌های کتابخانه‌ای در جامعه اطلاعاتی امروز، یک امر مهم است که باید مورد توجه قرار گیرد و زیرساخت‌های لازم جهت استفاده از این فناوری‌ها ایجاد شود. این سیستم‌­ها گرچه در همه موارد نمی‌­توانند جایگزین مناسبی برای کتابداران باشند اما وجود آن‌­ها در کتابخانه ضرورتی است که نمی‌­توان آن را نادیده گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Survey of Academic Librarians' Perceptions of Artificial Intelligence Technology

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Azimi 1
  • Zeinab Mohammadi 2
  • Fatemeh Rafieinasab 2
1 Assistant Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 PPh.D candidate, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Objective: This study aimed to understand the level of knowledge and use of artificial intelligence technology by librarians of university libraries.
Methodology: The present study is a descriptive-applied survey. The statistical population contains of all the librarians of both Jundishapur University of Medical Sciences and Shahid Chamran University of Ahvaz. The census method was used and eventually 79 responses were collected. Data was collected using Wood and Allen's (2018) questionnaire and S.P.S.S. Software; Version 24 was used for analysis.
Findings: Findings on the use and interaction of librarians in the library around artificial intelligence and virtual assistants (library-related data on artificial intelligence and virtual assistants) equals to 3.295, which demonstrates a significant difference compared to the standard number. This result indicates that the use and interaction of librarians in the library with regard to artificial intelligence and virtual assistants are at a desirable level. Most librarians are unsure about the use of AI-based capabilities as a means of communicating with members, with 38 percent saying that administrators do not use this capacity for interaction and only 12.7 percent use librarians' capabilities. Based on artificial intelligence as a means of communicating with members. In a workshop held on artificial intelligence and virtual assistants, most librarians stated that the practice is not performed, and only 4 percent acknowledged that this technology is used in libraries. Most librarians (53.2%) believe that artificial intelligence will have a positive effect on work, and most librarians (58.2%) believe that artificial intelligence can improve the quality of library services. The results also showed a significant difference between Shahid Chamran University and Ahvaz Jundishapur University in comparison with the variables of "active use of library intelligence" and "library staff’s interest in artificial intelligence capabilities."
Conclusion: The use of artificial intelligence technology and virtual assistants to facilitate library activities is an obvious and important matter and is strongly recommended. In addition, the necessary infrastructure to use these technologies ought to be created. Although these systems cannot always be a good alternative for librarians, their presence in the library in the information age is necessity and cannot be ignored. Moreover, in interaction with the user, they promote the role of the librarian as an information interface. While these systems can not always be a good alternative for librarians, their presence in the library in the information age is a necessity that can not be ignored. In general, just as the advent of computers and library software in the past has increased the accuracy and speed of library services, it is clear that the introduction and application of artificial intelligence technology in libraries has not been ineffective. In this regard, the necessary training should be provided to librarians and library administrators, and even to users.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Artificial Intelligence
  • Virtual Assistants
  • Technology
  • Academic Libraries
  • Librarians
ابویی‌اردکان، محمد؛ نقشینه، نادر؛ شیخ‌شعاعی، فاطمه (۱۳۸۶). فناوری پردازش گفتار و کاربرد آن در کتابخانه. روانشناسی و علوم تربیتی، ۳۷(2)، 140-85.
ابراهیم زاده، صنم؛ نقشینه، نادر (1394). میزان آشنایی و استفاده کتابداران دانشگاهی شهر تبریز از امکانات وب 0/2. دانش‌شناسی، (29)8، 14-1.
اسفندیاری‌مقدم، علیرضا؛ حسینی شعار، منصوره (1390). میزان آشنایی و استفاده کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی همدان از امکانات و قابلیت‌های وب 2. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 14(1)، 155.
پورمناف، وحید؛ معالی، شاهین (1393). هوش مصنوعی و سیستم‌های خبره و کاربرد آن‌ها در کتابداری و اطلاع‌رسانی، کنفرانس ملی علوم مهندسی، ایده‌های نو، تنکابن https://civilica.com/doc/308304
دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (1399). تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
عادل مرنی، بهرام (1398). بررسی میزان آشنایی و به ‌کارگیری فناوری‌های هوشمند و ارتباط آن با مدیریت ارتباط با مشتری از دیدگاه کتابداران در کتابخانه‌های عمومی استان اردبیل. پایان‌نامه منتشرنشده ارشد، دانشگاه قم، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی.
عبدی، آیدا (1396). بررسی وضعیت فناوری هوش مصنوعی در ایران و جهان. مطالعات ارتباطات و فناوری­های نوین، (گروه فناوری اطلاعات و ارتباطات).
فلاح، محسن؛ شیرزاد، مجید (1391). کاربرد سیستم‌های خبره و هوش مصنوعی درکتابخانه‌ها. کنفرانس بین‌المللی مدل‌سازی غیرخطی و بهینه‌سازی، آمل https://civilica.com/doc/187858
موسوی، علی سادات؛ تاج الدینی، اورانوس؛ شریف مقدم، هادی (1393). بررسی تطبیقی آشنایی با مهارت‌های فناوری اطلاعات: کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه تهران و دانشگاه اسلو. مدیریت اطلاعات و دانششناسی، 119-107.
 
References
Abdi, A. (2018). Investigating the status of artificial intelligence technology in Iran and the world. Communication Studies and New Technologies, (Information and Communication Technology Group). (in Persian)
Abubaki Ardakan, M., Naghshineh, N. & Sheikhshoaei, F. (2007). Speech processing technology and its application in the library. Psychology and Educational Sciences, 37(2), 14-85. (in Persian)
Adel Marni, B. (2019). Investigating the level of familiarity and application of smart technologies and its relationship with customer relationship management from the perspective of librarians in public libraries in Ardabil province. Unpublished senior dissertation, Qom University, Faculty of Literature and Humanities, Department of Information Science and Science. (in Persian)
Ali, M. Y., Naeem, S. B., & Bhatti, R. (2020). Artificial intelligence tools and perspectives of university librarians: An overview. Business Information Review, 37(3), 116-124
Cox, M., Pinfield, S., & Rutter, S. (2019). The intelligent library: Thought leaders’ views on the likely impact of artificial intelligence on academic libraries. Library Hi Tech, 37(3), 418-435. doi:10.1108/LHT-08-2018-0105
Dokhani, F., Asnafi, A. R., Hariri, N. & Nooshnfard, F. (2019). Why do mobile messaging tools in libraries. Journal of Studies in Library and Information Science, 11(4), doi: 10.22055/slis.2019.24479.1433
Dreyfus, H. L., & Dreyfus, S. E. (1992). Making A Mind Versus Modelling The Brain: Artificial Intelligence Back At A Branch-Point, The Philosophy of Artificial Intelligence, ed. Margaret Boden. Oxford: Oxford University Press. 309-333
Ebrahimzadeh, S., Naghshineh, N. (2015). The level of familiarity and use of web facilities by Tabriz University librarians is 0.2. Science, (29)8, 14-1. (in Persian)
Encyclopedia of Library and Information Science (2020). Tehran: National Library of the Islamic Republic of Iran. (in Persian)
Esfandiari Moghaddam, A., &  Hosseini Shaar, M. (2011). Familiarity and use of web facilities and capabilities of librarians of Hamedan University Libraries 2. Library and Information Science, 14(1), 155. (in Persian)
Hervieux, S., & Wheatley, A. (2021). Perceptions of artificial intelligence: A survey of academic librarians in Canada and the United States. The Journal of Academic Librarianship, 47(1), 102270. doi:https://doi.org/10.1016/j.acalib.2020.102270   
Lund, B. D., Omame, I., Tijani, S. & Agbaji, D. (2020). Perceptions toward Artificial Intelligence among Academic Library Employees and Alignment with the Diffusion of Innovations’, Adopter Categories, 81(5). doi:10.5860/crl.81.5.865
Mousavi, A. S., Taj al-Dini, U., & Sharif Moghadam, H. (2015). A Comparative Study of Familiarity with Information Technology Skills: Librarians of the Libraries of the University of Tehran and the University of Oslo. Information and Knowledge Management, 119-107. (in Persian)
Okpokwasili Nonyelum, P. (2019). Artificial Intelligence in Libraries and Users Satisfaction in Higher Institutions in Nigeria. INTERNATIONAL JOURNAL OF COMPUTER SCIENCES AND ENGINEERING, 7(16), 136–140. https://doi.org/10.26438/ijcse/v7si16.136140
Pourmanaf, V. & Ma'ali, S. (2014). Artificial Intelligence and Expert Systems and Their Application in Library and Information Science, National Conference on Engineering Sciences, New Ideas, Tonekabon https://civilica.com/doc/308304. (in Persian)
Wood, B. A., & Evans, D. (2018). Librarians' perceptions of artificial intelligence and its potential impact on the profession. Computers in Libraries, 38(1).