ساختار نویسندگی و هم نویسندگی مطالعات علم اطلاعات و دانش شناسی ایران: وضعیت حضور و نفوذ در خارج از مرزها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف: در پژوهش حاضر، ساختار فکری و روند تکامل علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران بر اساس نتایج حاصل از تحلیل الگوهای نویسندگی، هم نویسندگی، و شاخص‌های مدل نفوذ علمی مورد بررسی قرارگرفته است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی است که با رویکرد علم‌سنجی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی انجام گرفته است. رکوردهای پژوهش بر مبنای مقالات انتشاریافته‌ی پژوهشگران ایران در 35 مجله‌ی علم اطلاعات و دانش‌شناسیِ نمایه‌شده در وبگاه علوم در خلال سال‌های 1970 تا 2016 گردآوری شده است. ترسیم و تحلیل ساختار فکری منتج از تحلیل هم‌نویسندگی بر اساس نرم افزار سایت اسپیس، و محاسبه‌ی شاخص‌های مرکزیت، اچ، جی و اچ. سی، به ترتیب به کمک نرم افزارهای یو. س.ی آی. نت، بایب اکسل، و اکسل صورت پذیرفته است.
یافته‌ها: نتایج بررسی‌ها نشان داد که الگوی نویسندگی غالب در رکوردهای علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران، الگوی دونویسندگی است. جمالی با 25 مقاله و کوشا با 481 استناد، به ترتیب، عنوان پرتولیدترین و پراستنادترین نویسندگان را در بین نویسندگان علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران به خود اختصاص داده‌اند. عنوان بیش‌ترین سهم همکاری در بین مؤسسات و دانشگاه ها به دانشگاه آزاد اسلامی تعلق گرفت. بر اساس شاخص‌های مدل نفوذ علمی، جمالی در مجموع شش شاخص، اثرگذارترین پژوهشگر مطالعات ایران در بازه‌ی زمانی مورد بررسی محسوب
می‌شود. همچنین بررسی‌ها نشان داد که قریب به نیمی از مقاله‌های بخش ایران (3/46 درصد) با همکاری نویسندگانی از سایر کشورها تهیه شده است و پژوهشگران ایرانیِ علم اطلاعات و دانش‌شناسی، در بین کشورهای آسیایی، بیش‌ترین همکاری را با پژوهشگران مالزیایی داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها