استناد، دانلود، اشاره و نشانه گذاری کتاب های الکترونیکی علمی: مطالعه موردی کتاب های اشپرینگر با استفاده از پلتفرم بوکمتریکس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضوهیئت علمی دانشگاه اصفهان

2 کارشناسی ارشد علم اطلاعات . دانش شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

3 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مطالعه میزان استناد، دانلود، اشاره و نشانه‌گذاری کتاب‌های الکترونیکی منتشر شده از سوی اشپرینگر در چهارحوزه موضوعی علوم پایه، مهندسی، علوم پزشکی و علوم اجتماعی در یک بازه زمانی سه ساله پس از انتشار کتاب‌ها انجام گرفته است.
روش پژوهش: این پژوهش نوعی مطالعه توصیفی – همبستگی است که با استفاده از شاخص‌های استنادی، دگرسنجی و کاربرد انجام شده است. نمونه پژوهش شامل 1184 کتاب الکترونیکی در چهار حوزه موضوعی علوم پایه، علوم اجتماعی، مهندسی و پزشکی که در سال 2013 توسط موسسه انتشاراتی اشپرینگر منتشر شده‌اند. داده‌های پژوهش از طریق بوکمتریکس، پلتفرم اختصاصی اشپرینگر جهت نمایش عملکرد کتاب‌های الکترونیکی، گردآوری شد که شامل تعداد استناد کتاب‌ها در کراس‌رف، تعداد دفعات دانلود آن‌ها در اشپرینگرلینک، تعداد اشاره به کتاب‌ها در رسانه‌های اجتماعی تحت پوشش موسسه آلتمتریک و تعداد دفعات نشانه‌گذاری آن‌ها در مندلی است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار اس.پی.اس.اس انجام شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین میزان استناد به کتاب‌های علوم پایه، بیشترین میزان اشاره در رسانه‌های اجتماعی به کتاب‌های علوم پزشکی و بیشترین میزان دانلود و نشانه‌گذاری به کتاب‌های مهندسی تعلق داشته است. تمامی کتاب‌های مورد بررسی حداقل یک بار دانلود شده‌اند، در حالی که سهم کتاب‌های نشانه‌گذاری شده معادل 2/90 درصد، سهم کتاب‌های استناد شده معادل 9/67 درصد و سهم کتاب‌های اشاره شده در رسانه‌های اجتماعی تنها معادل 5/19 درصد بوده است.
نتیجه‌گیری: میزان دانلود، اشاره و نشانه‌گذاری کتاب‌های علمی می‌توانند در کنار شاخص‌های سنتی استنادی، جهت مطالعه اثرگذاری کتاب‌ها مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها