نقش معیارهای طراحی ترغیبی در ترغیب کاربران به استفاده از وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 M.A, Information Science and Knowledge Studies, Faculty of Education Sciences & Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش سنجش نقش معیارهای طراحی ترغیبی در ترغیب کاربران به استفاده از وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد بود.
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، ترکیبی از روش ارزیابانه و پیمایشی بود. جامعه اول پژوهش، وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد و جامعه دوم پژوهش، دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد در سال تحصیلی 95-96 در چهار حوزه علوم پایه، علوم انسانی، فنی مهندسی و کشاورزی بودند که حجم نمونه از جامعه دوم بر اساس جدول حجم نمونه کرجسی و مورگان تعیین شد (356 نفر) و اعضای نمونه با روش نمونه­‌گیری تصادفی طبقه‌­ای انتخاب شدند. پس از تأیید روایی و پایایی سیاهه وارسی و پرسشنامه محقق‌ساخته، داده‌­های مورد نیاز پژوهش گردآوری گردید و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی به کمک نرم‌­افزار اس­‌پی­‌اس‌­اس 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: در مجموع برای 8 معیار طراحی ترغیبی، 107 مصداق شناسایی شد که در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد بیش از 58 درصد از کل مصداق­‌های شناسایی شده به­ کار گرفته شده بود. همچنین، در وبگاه این کتابخانه بیشترین توجه به معیار اعتبار وبگاه و در مقابل کمترین توجه به معیار شخصی‌­سازی شده بود. از دیدگاه کاربران، نقش همه معیارهای طراحی ترغیبی در ترغیب آن­ها به استفاده از وبگاه کتابخانه بیش از حد متوسط بود.
اصالت/ارزش: این پژوهش از معدود پژوهش‌ها در حوزه طراحی ترغیبی در کتابخانه‌ها می‌باشد. نتایج این پژوهش می­‌تواند مورد استفاده کتابداران و طراحان وبگاه این کتابخانه­ قرار گیرد و به آن‌ها در طراحی هر چه بهتر و مؤثرتر این وبگاه کمک نماید. کتابداران با آگاهی از نتایج پژوهش می‌توانند سبب برقراری ارتباط بهتر کاربران با وبگاه و ترغیب آن‌ها به استفاده و مراجعه مجدد به وبگاه و بهره‌گیری از خدمات کتابخانه شوند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Persuasive Design Criteria in Persuading Users to Use the Website of the Central Library of Ferdowsi University of Mashhad

نویسندگان [English]

  • Maryam Shabani 1
  • Masoumeh Tajafari 2
  • Azam Sanatjoo 3
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 Assistant Professor, Department of Information Science and Knowledge Studies, Faculty of Education Sciences & Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Associate Professor, Department of Information Science and Knowledge Studies, Faculty of Education Sciences & Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Objective: Libraries need to design websites to attract users to use the website and have interactive and valuable online experiences. One way to encourage users to use the library website is to apply the principles of persuasive design. Persuasive technology utilizing persuasive techniques to design products such as websites tries to positively influence people, thereby changing the attitude and behavior of a person to perform a particular action, such as using a website and encouraging users to perform a certain action. Libraries can use persuasion techniques to motivate users to interact with the library and to benefit from the services and information available through the library. Hence the identifying the extent of applying persuasive design criteria in the central library of Ferdowsi University of Mashhad was one of the study purposes. Furthermore, the main purpose of this study was to evaluate the role of persuasive design criteriain persuading the users to use the library website.
Methodology: This study was an applied research, and its methodology was combination of the evaluation and survey. Research population consisted of MA students at Ferdowsi university of Mashhad belonging to four disciplines i.e., Basic Sciences, Humanities, Engineering, and Agriculture. The desired sample was selected based on Krejcie and Morgan’s sample size table through stratified random sampling (356 persons). The required data were collected by a check list and a researcher-made questionnaire. Validity and reliability of the check list and the questionnaire was confirmed. The gathered data were analyzed through the SPSS using descriptive (i.e., frequency, percent, mean and standard deviation) and inferential statistics (i.e., one sample t-test).
Findings: For eight persuasive design criteria (i.e., credibility, privacy, personalization, attractiveness, solicitation, priming, commitment and ascendency), 107 elements were identified, of which 58 percent had been applied in the library website. Furthermore, the findings revealed that the website designers have payed the most attention to the credibility criterion and the least attention to the personalization criterion. The role of persuasive design criteria in persuading the users to use the library website was more than average. According to the results, loading speed and access to the content, user’s personal information privacy, online chat with librarians, selecting the mode of delivering the searched information, a well-organized interface, simple menus and icons, internal search engine, and existence of a section for the library new books were the most persuasive elements of the library website from the users' perspectives. 
Conclusion: This is one of the rare studies in the field of persuasive design in libraries. The results can be used by the librarians and the website designers to design this website more efficiently and effectively. The Librarians can make the website more user-friendly and persuade the users to use the website and the library services.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persuasive design
  • Persuasive Technology
  • website
  • Academic Libraries
  • Ferdowsi university of Mashhad
اصغری‌­پوده، احمدرضا (1380). عناصر و ویژگی­های مهم در طراحی صفحات وب‌سایت کتابخانه‌­های دانشگاهی، کتابداری و اطلاع‌رسانی، 4(4)، 51-31.

اکرمی ابرقویی، صفیه (1387). نیازسنجی و امکان سنجی ارائه خدمات مرجع الکترونیکی در کتابخانه مرکزی دانشگاه یزد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا (س)، تهران.

پشوتنی­زاده، میترا (1389). ویژگی‌­های ساختاری مهم برای تارنماهای مخصوص نوجوانان 12-14 ساله ایرانی، تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌­های عمومی (پیام کتابخانه)، 16(63)، 104-83.

صنعت‌جو، اعظم (1392). فناوری ترغیبی و کاپیتولوژی؛ کاربردها در حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی، فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 16(2)، 196-167.

عصاره، فریده؛ پاپی، زینب (1387). ارزیابی کیفیت تارنما (وب‌سایت)های کتابخانه­‌های دانشگاه­های دولتی ایران به منظور ارائه پیشنهادهایی در جهت ارتقای کیفیت آن­‌ها، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 23(4)، 69-35.

عصاره، فریده؛ بیگدلی، زاهد؛ منصوری، علی (1386). ارائه الگویی برای میز مرجع دیجیتالی مرکز اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس تحلیل محتوایی میزهای مرجع دیجیتالی کتابخانه‌­های ملی جهان، کتابداری و اطلاع‌­رسانی، 10(3)، 148-125.

فتاحی، رحمت­الله (1392). خدمات تخصصی و شخصی­سازی شده: رویکردی برای برون رفت از شکاف میان کتابخانه و جامعه آن، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 29(2)، 291-289.

فتاحی، رحمت الله؛ حسن زاده، محمد (۱۳۸۴). مطالعه و ارزیابی شیوه های سازماندهی اطلاعات در وب‌سایت کتابخانه‌های دانشگاهی. همایش انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران، تهران، انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. بازیابی شده  از:

https://www.civilica.com/Paper-ILISA01-ILISA01_026.html

فرج‌پهلو، عبدالحسین؛ صابری، مریم (1387). بررسی ویژگی‌های ساختاری و محتوایی مطرح در طراحی وبگاه‌های کتابخانه‌های دانشگاهی ایران از دیدگاه کاربران و متخصصان ایرانی طراح این وبگاه‌ها، پیام کتابخانه،14(55)، 107- 126.

قرائی، ربابه؛ رداد، ایرج؛ تجعفری، معصومه (1394). تحلیل رویکرد دانشجویان تحصیلات تکمیلی کتابداری و اطلاع‌رسانی به امکانات وب 0/2: مطالعه موردی دانشگاه فردوسی و دانشگاه پیام نور مشهد، جهانی رسانه 19، 124-107.

کمالی، جمیله (1394). سنجش میزان به کارگیری معیارهای طراحی ترغیبی در وب‌سایت کتابخانه‌­های دانشگاهی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.

محمد‌اسماعیل، صدیقه؛ کاظمی‌کوهبنانی، سمیه (1390). دسترس‌پذیری وب‌سایت کتابخانه‌های ملی در کشورهای خاورمیانه، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 22(1)، 57-69.

محمودزاده، محمود (1394). ارزیابی و مقایسه وبگاه سازمان کتابخانه­‌ها، موزه‌­ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و کتابخانه‌های عمومی برتر جهان با استفاده از روش وب کیو ای­ام، پایان­‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌­المللی امام رضا (ع).

مرادمند، علی (1384). ارائه الگویی مناسب برای ارتقای کیفی وبگاه کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران از طریق تحلیل محتوایی و ساختاری ویژگی‌­های وبگاه‌­های کتابخانه­‌های ملّی جهان با استفاده از نظرات صاحب­نظران ایرانی، پایان­‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.

نظری، لیلا؛ بیگدلی، زاهد (1392). مقایسه ویژگی­های محتوایی وبگاه­های کتابخانه­های عمومی ایران با برخی کشورهای جهان با کسب نظر از کتابداران کتابخانه‌­های عمومی، تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانههای عمومی، 19(4)، 475-463.

نوروزی، یعقوب؛ متظهری، شهناز (1393). ارزیابی رابط کاربر کتابخانه­‌های دیجیتالی ملی برگزیده جهان: معیارهایی پیشنهادی برای کتابخانه دیجیتالی کتابخانه ملی ایران، فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 25(4)، 20-8.

نوروزی‌چاکلی، عبدالرضا؛ دیانی، محمد حسین (1388). ارزیابی برنامه‌ها و عملکردهای مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری: مقایسه‌ شاخص‌های خدماتی و مدیریتی مراکز بزرگ اطلاع‌رسانی ایران. شیراز: مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری.

نوکاریزی، محسن؛ پاکزادسرداری، حسن (1390). ارزیابی ابعاد و مؤلفه‌های خلاقیت در وبگاه کتابخانه ملی ایران از دیدگاه کاربران، پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 1(2)، 178-157.

نوکاریزی، محسن؛ ملک­آبادی­زاده، فاطمه (1391). ارزیابی مؤلفه‌های خلاقیت در وبگاه‌های کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 28(4)، 1011-991.

نوکاریزی، محسن؛ عابدینی، طیبه (1390).  ارزشیابی کاربردپذیری وبگاه کتابخانه‌های مرکزی دانشگاهای وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از دید کاربران، پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 2(1)، 153- 174.

ورع، نرجس؛ حیاتی، زهیر (1386). بررسی وضعیت صفحات خانگی کتابخانه­‌های دانشگاهی تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فن­آوری، فصلنامه کتاب، 18(4)، 78-61.

 References

Akrami Abroghui, S. (2008). Needs assessment and feasibility of providing electronic reference services in Central Library of Yazd University, Masters’ dissertation, Al-Zahra University, Tehran. (in Persian)

Asghari Poodeh,  A. (2002). Important elements and features in designing websites for academic libraries. Library and Information Sciences, 4(4), 31-51. (in Persian)

Bardhan, R., Bahuman, C., Pathan, I., & Ramamritham, K. (2015, December). Designing a game based persuasive technology to promote pro-environmental behaviour (PEB). In Humanitarian Technology Conference (R10-HTC). Retrieved January 5, 2016. http://ieeexplore.ieee.org/document/7391844/

Billingham, L. (2014). Improving academic library website accessibility for people with disabilities. Library Management, 35(8/9), 565-581.

Chan, I. (2014). Leveraging student course enrollment data to infuse personalization in a library website. Library Hi Tech, 32(3), 450-466.

Dhamija, R., Tygar, J. D., & Hearst, M. (2006). Why phishing works. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems. New York: ACM.

Eick, S. G., & Wills, G. J. (1995). High interaction graphics. European Journal of Operational Research, 81(3), 445-459.

Farajpahlou, A., & Saberi, M. (2009). Structural and content attributes in designing Iranian university libraries' websites from the perspective of website users and developers. Research on Information Science & Public Libraries, 14(55), 107-126. (in Persian)

Fattahi, R. (2014). Specialized and customized services: An approach to bridge the gap between the library and its community. Information Sciences & Technology, 29(2), 289-291.(in Persian)

Fattahi, R., & Hasanzadeh, M. (2005). Study and evaluation of information organization methods in academic libraries website. In Conference of Iranian Library and Information Science Association, Tehran, Iranian Library and Information Science Association, National Library of Iran. Retrieved from https://www.civilica.com/Paper-ILISA01-ILISA01_026.html. (in Persian)

Ferebee, S., & Davis, J. W. (2011). Persuading library use in technologically structured individuals. Library Hi Tech, 29(4), 586-604.

Fogg, B. J. (1998). Persuasive computers: Perspectives and research directions. Proceedings of the SIGCHI conference on Human factors in computing systems. New York: ACM Press/Addison-Wesley Publishing Co.

Fogg, B. J. (2003). Persuasive technology. San Francisco: Morgan Kaufman.

Fogg, B. J. (2009). A behavior model for persuasive design. Proceedings of the 4th International Conference on Persuasive Technology. New York: ACM Press.

Fogg, B. J., Cuellar, G., & Danielson, D. (2009). Motivating, influencing, and persuading users: An introduction to captology. Human Computer Interaction Fundamentals,109-122.

Gharaee, R., Radad , I., & Tajafari, M. (2015). An analysis of the graduates students approach towards web 2.0: A case study of the library and information science students in Mashhad. Global Media Journal, 19, 107-124. (in Persian)

Hui, C. (2011). Personality’s influence on the relationship between online word-of-mouth and consumers’ trust in shopping website. Journal of Software, 6(2), 265-272.

Jankowska, M. A. (2004). Identifying university professors' information needs in the challenging environment of information and communication technologies. The Journal of Academic Librarianship, 30(1), 51-66.

Kamali, J. (2015). Evaluation of application of the persuasive design criteria in the websites of academic libraries affiliated to the Ministry of Science, Research and Technology. Masters’ dissertation, Ferdowsi University of Mashhad. (in Persian)

Karppinen, P., Oinas-Kukkonen, H., Alahäivälä, T., Jokelainen, T., Keränen, A. M., Salonurmi, T., & Savolainen, M. (2016). Persuasive user experiences of a health behavior change support system: A 12-month study for prevention of metabolic syndrome. International Journal of Medical Informatics, 96, 51-61.

Liang, T. P., & Lai, H. J. (2002). Effect of store design on consumer purchases: an empirical study of on-line bookstores. Information & Management, 39(6), 431-444.

Liu, C., Marchewka, J. T., Lu, J., & Yu, C. S. (2005). Beyond concern—a privacy-trust-behavioral intention model of electronic commerce. Information & Management, 42(2), 289-304.

Long, S. A. (2005). What’s new in libraries? Digital natives: If you aren’t one, get to know one. New Library World, 106 (3/4), 187–189.

Lykke, M. (2009). Persuasive design strategies: Means to improve the use of information organisation and search features in web site information architecture. In American Society for Information Science and Technology SIG-Classification Research 20th Workshop. Retrieved January 7, 2016. http://pure.iva.dk/files/30769221/MLN_SIGCR2009.pdf

Mahmoudzadeh, M. (2015). Evaluating and comparing the website of the Organization of Libraries, Museums and Documents Center of Astan Quds Razavi and the top world's public libraries using the WebQEM. Master's dissertation, Imam Reza International University. (in Persian)

McLaughlin, J. E. (2011). Personalization in library databases: Not persuasive enough. Library Hi Tech, 29(4), 605-622.

Mohadis, H. M., & Ali, N. M. (2016, July). Designing persuasive application to encourage physical activity at workplace among older workers. In Sixth International Conference on Digital Information and Communication Technology and its Applications (DICTAP). Retrieved September 7, 2016. http://ieeexplore.ieee.org/document/7544013/

Mohammad Esmaeil, S., & Kazemi, S. (2011).  Accessibility of websites of national libraries in the Middle East. National Studies on Librarianship and Information Organization, 22(1), 56-69. (in Persian)

Mohr, L. (2010). Persuasive design at libraries in the council of Copenhagen. Master dissertation, Denmarks Biblioteksskole.

Moradmand, A. (2005). Providing an appropriate model for the quality improvement of the website of National Library of Iran through content and structural analysis of the features of the national libraries websites using the views of Iranian experts. Master's dissertation, Shahid Chamran University of Ahvaz. (in Persian)

Munro, K., & McLure, M. (2010). Research for design: exploring student and instructor attitudes toward accessing library resources and services from course management systems (CMS). Communications in Information Literacy, 4(1), 29-60.

Nazari, L., & Bigdeli, Z. (2014). A comparison of the content attributes of Iranian public library websites with those of other countries based on the attitudes of public librarians. Research on Information Science & Public Libraries, 19(75), 463-475.

Némery, A., & Brangier, E. (2014). Set of guidelines for persuasive interfaces: organization and validation of the criteria. Journal of Usability Studies, 9(3), 105-128.

Nielsen, J. (2000). Designing Web Usability. Indianapolis: New Riders Publishing.

Norouzi, Y., & Motazhari, S. (2015). Evaluation of user interfaces of selected national digital libraries: Suggestions for the Iranian national digital library, National Studies on Librarianship and Information Organization, 25(4), 8-20. (in Persian)

Norouzi Chakli, A., & Dayani, M. S.  (2009). Evaluating the plans and functions of the Regional Information Center for Science and Technology: Comparison of service and management indicators of large information centers in Iran. Shiraz: Regional Center for Information Science and Technology. (in Persian)

Nowkarizi, M., & Abedini, T. (2012). Usability evaluation of the central library websites of the universities dominated by the Ministry of Science, Research and Technology.  Library and Information Science Research, 2(1), 153-174. (in Persian)

Nowkarizi, M., & Malek Abadi, F. (2013). Evaluating creativity elements in the central library websites of universities dominated by the Ministry of Science, Research, and Technology. Information Sciences & Technology, 28(4), 991-1011. (in Persian)

Nowkarizi, M., & Pakzad Sardari, H. (2012). User evaluation of creativity components in Iran national library website. Library and Information Science Research, 1(2), 157-178. (in Persian)

Pashootanizade, M. (2011).  Significant structural characteristics for the websites designed for Iranian teenagers with age of 12-14 years. Research on Information Science & Public Libraries, 16(63), 83-104. (in Persian)

Peppers, D., & Rogers, M. (1997). Enterprise one-to-one: tools for building unbreakable customer relationships in the interactive age. New York: Currency Doubleday.

Oinas-Kukkonen, H., & Harjumaa, M. (2009). Persuasive systems design: Key issues, process model, and system features. Communications of the Association for Information Systems, 24, 485-500.

Okhovati, M., Karami, F., & Khajouei, R. (2017). Exploring the usability of the central library websites of medical sciences universities. Journal of Librarianship & Information Science, 49(3), 246-255. (in Persian)

Orji, R., Mandryk, R. L., & Vassileva, J. (2014, May). Gender and persuasive technology: Examining the persuasiveness of persuasive strategies by gender groups. In the 9th International Coference on Persuasive Technology (pp. 48-52). Retrieved September 3, 2016. http://hci.usask.ca/publications/view.php?id=340

Osareh, F., Bigdeli, Z. & Mansouri, A. (2007). A model for the digital reference desk of the national library and documentation center of the Islamic Republic of Iran based on the content analysis of the digital reference desks of the national libraries of the world.  Library and Information Sciences, 10(3), 125-148. (in Persian)

Osareh, F., & Papi, Z. (2009). Quality assessment of library website of Iranian state universities. Information Sciences & Technology, 23(4), 35-69. (in Persian)

Pant, A. (2015). Usability evaluation of an academic library website: Experience with the Central Science Library, University of Delhi. The Electronic Library, 33(5), 896-915.

Sanatjoo, A. (2013). Persuasive technology and Captology: Applications in the field of Library and Information Science. Library and Information Sciences, 16(2), 167-196. (in Persian)

Sarkar, T. D. (2012). Impact of online interactivity dimensions on library website quality. Annals of Library and Information Studies, 59, 231-239. (in Persian)

Sheikh, A. (2017). Evaluating the usability of COMSATS Institute of Information Technology library website: A case study.  Electronic Library, 35(1), 121-136.

Somerville, M. M., & Brar, N. (2009). A user-centered and evidence-based approach for digital library projects. The Electronic Library, 27(3), 409-425.

Van der Heijden, H. (2003). Factors influencing the usage of websites: The case of a generic portal in the Netherlands. Information & Management, 40(6), 541-549.

Vara, N., & Hayati, Z. (2007). Investigating the status of the homepages of university libraries affiliated to the Ministry of Science, Research and Technology. Book Quarterly, 18(4), 61-78.

Yoon, K., Hulscher, L. & Dols, R. (2016). Accessibility and diversity in Library and Information Science: Inclusive information architecture for library websites. Library Quarterly: Information, Community, Policy, 86(2), 213–229.

Zhang, P., Small, R. V., von Dran, G. M., & Barcellos, S. (1999, January). Websites that satisfy users: A theoretical framework for web user interface design and evaluation. Proceedings of the 32nd Annual Hawaii International Conference on Systems Sciences. Retrieved January 4, 2016. http://hci.usask.ca/publications/view.php?id=340