کتابداری و اطلاع‌رسانی

کتابداری و اطلاع‌رسانی

واکاوی نقش تعدیلگری ویژگی‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند در رابطه بین تسهیم دانش و رشد کارآفرینی در صنعت گردشگری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ایمان قاسمی همدانی 1
محمد باشکوه اجیرلو 2
حسین رحیمی کلور 3
ناصر سیف الهی انار 4
1 دانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 استاد گروه مدیریت ‌بازرگانی، دانشکده علوم ‌اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 دانشیارگروه مدیریت‌ بازرگانی، دانشکده علوم ‌اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 استاد گروه مدیریت‌ بازرگانی، دانشکده علوم‌اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
10.30481/lis.2024.424799.2116
چکیده
هدف: آموزش کارآفرینان در صنعت گردشگری که امروزه در بسیاری از کشورها منبع اصلی درآمد و اشتغال است می‌­تواند به توسعه پایدار کمک کند. همچنین، یکی از ویژگی­‌های عصر حاضر که عصر دانش‌محوری نامیده می­‌شود تغییرات سریع فناوری است. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر نیز واکاوی نقش تعدیلگری ویژگی­‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند در رابطه بین تسهیم دانش و رشد کارآفرینی در صنعت گردشگری است.
روش: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از دیدگاه نحوه گردآوری داد‌ه‌ها، در حوزه پژوهش‌های توصیفی از نوع پیمایشی قرار دارد. جامعه آماری این پژوهش شامل متخصصان و خبرگان صنعتی و دانشگاهی در حوزه گردشگری هسنند. حجم نمونه پژوهش حاضر بر اساس قاعده سرانگشتی کلاین و با استفاده از روش نمونه‌­گیری تصادفی در دسترس 300 نفر برآورد گردید که برای جلوگیری از ریزش حجم نمونه تعداد 382 پرسشنامه توزیع شد. در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده و متغیرهای مورد بررسی در مطالعه حاضر از طریق نظرخواهی با استفاده از «پرسشنامه الکترونیکی» مورد سنجش قرار گرفته‌اند. جهت سنجش کسب دانش و اهدای دانش هر کدام با 4 گویه از پژوهش کیم و لی (2014)؛ ویژگی‌­های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند 7 گویه از مطالعات فرناندز-پورتیلو و دیگران (2024) و نهایتاً رشد کارآفرینی نیز با 5 گویه از مطالعات دی­کلرک و دیگران (2015)، بر اساس طیف 5 گزینه‌ای لیکرت استفاده شده ­است. همچنین روایی صوری این پرسشنامه با نظر اساتید و صاحبنظران متخصص در این حوزه و روایی محتوای آن با شاخص روایی محتوای نسبی با تکیه بر نظرات 10 نفر از خبرگان آگاه به موضوع پژوهش و پایایی یا اعتبار آن نیز با کمک آزمون ضریب آلفای کرونباخ تأیید شده ­است. در این پژوهش برای بررسی و آزمون فرضیه‌­ها از نرم‌­افزار spss نسخه 22 و SmartPLS نسخه 3 استفاده شده­ است.
یافته‌­ها: هر کدام از ابعاد تسهیم دانش؛ کسب دانش با ضریب مسیر 0/118 و آماره آزمون معنی‌داری 5/121 و اهدای دانش با ضریب مسیر 360/0 و آماره آزمون معنی‌داری  9/385 بر رشد کارآفرینی تأثیر  معنی‌دار دارد. ویژگی­‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند با ضریب مسیر 0/064 و آماره آزمون معنی‌داری 2/753 توانست بر رابطه بین کسب دانش و رشد کارآفرینی تأثیر گذار باشد. همچنین ویژگی­‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند با ضریب مسیر 0/057 و آماره آزمون معنی‌داری 2/560 توانست رابطه بین اهدای دانش و رشد کارآفرینی را تعدیل کند.
نتیجه­‌گیری: بررسی نتایج این پژوهش نشان داد که تسهیم دانش انتشار گسترده اطلاعات حیاتی را تسهیل و ایجاد شیوه‌­های تجاری نوآورانه را نیز تقویت می­‌کند و به کارآفرینان اجازه می­‌دهد تا به منابع ارزشمند دسترسی داشته باشند، دانش فنی را جذب کنند و روابطی را در شبکه­‌های کارآفرینی صنعت گردشگری ایجاد کنند. همچنین، ویژگی‌­های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند محیطی را برای به اشتراک­‌گذاری و تسهیم دانش ایجاد می­‌کند تا به فعالیت‌­ها و رشد کارآفرینی تبدیل شود.
کلیدواژه‌ها
اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند
تسهیم دانش
رشد کارآفرینی
گردشگری

عنوان مقاله English

Analyzing the Moderating Role of Smart Business Ecosystem Features in the Relationship between Knowledge Sharing and Entrepreneurship Growth in the Tourism Industry

نویسندگان English

Iman Ghasemi Hamedani 1
Mohammad Bashokouh Ajirlo 2
Hosein Rahimi Kolour 3
Naser Seifollahi Anar 4
1 Ph.D. Candidate of Marketing Management, Department of Business Management, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Professor, Department of Business Management, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
3 Associate Professor, Department of Business Management, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
4 Professor, Department of Business Management, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

Objective: Training entrepreneurs in the tourism industry, which is the main source of income and employment in many countries today, can help sustainable development. Also, one of the characteristics of the current era, which is called the knowledge-oriented era, is the rapid changes in technology. In this regard, the aim of this research is to examine the moderating role of smart business ecosystem characteristics in the relationship between knowledge sharing and entrepreneurship growth in the tourism industry.
Methodology: This study is applied in terms of purpose, and from the point of view of how to collect data, this study is in the field of descriptive survey research. The statistical population of this research includes industrial and academic specialists and experts in the field of tourism. The sample size of the present research was estimated based on Klein's rule of thumb and, using a random sampling method, 300 people were available, and 382 questionnaires were distributed to prevent the sample size from dropping. In this research, two library and field methods were used to collect data, and the variables investigated in the current study were measured through polling using an "electronic questionnaire". To measure knowledge acquisition and knowledge donation, each with 4 items from the research of Kim and Lee (2014); The characteristics of the smart business ecosystem are 7 items from the studies of Fernandez-Portillo et al. (2024) and finally, the growth of entrepreneurship with 5 items from the studies of De Klerk and et al. Also, the face validity of this questionnaire was confirmed by the opinion of professors and experts in this field, and its content validity was confirmed by the relative content validity index based on the opinions of 10 experts knowledgeable about the research topic, and its reliability or validity was also confirmed with the help of Cronbach's alpha test. In this research, SPSS version 22 and SmartPLS version 3 were used to examine and test the hypotheses.
Findings: Each of the dimensions of knowledge sharing; acquiring knowledge with a path coefficient of 0.118 and a significant test statistic of 5.121 and donating knowledge with a path coefficient of 0.360 and a significant test statistic of 9.385 have a significant effect on the growth of entrepreneurship. The characteristics of the smart business ecosystem with a path coefficient of 0.064 and a significant test statistic of 2.753 were able to influence the relationship between knowledge acquisition and entrepreneurship growth. Also, the characteristics of the smart business ecosystem with a path coefficient of 0.057 and a significant test statistic of 2.560 could moderate the relationship between knowledge donation and entrepreneurship growth.
Conclusion: Knowledge sharing facilitates the widespread dissemination of critical information and strengthens the creation of innovative business practices and allows entrepreneurs to access valuable resources, absorb technical knowledge, and build relationships in the entrepreneurial networks of the tourism industry. Also, the features of the smart business ecosystem create an environment for sharing knowledge in line with entrepreneurship activities and growth.

کلیدواژه‌ها English

smart business ecosystem
knowledge sharing
entrepreneurship growth
tourism
باشکوه اجیرلو، محمد؛ قاسمی همدانی، ایمان (۱۴۰۲). واکاوی نقش عوامل اثرگذار بر هم‌آفرینی ارزش از طریق فناورهای مجهز بر هوش مصنوعی و مدیریت دانش در صنعت گردشگری. فصلنامه کتابداری و اطلاع­‌رسانی، ۲۶(۱)، ۱۱۵-۱۴۲.
بهادری، سیدرضا؛ قادری، اسماعیل؛ کروبی، مهدی؛ حسینی، سیدعلی (۱۴۰۱). شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های مشارکت ذینفعان در توسعه کارآفرینی گردشگری. مدیریت کسب‌وکارهای بین المللی، 5(۲)، ۲۸۵-۳۰۴.
تقوی فرد، محمدتقی؛ عباسی، دیاکو (۱۴۰۱). ارزیابی منبع محور مناطق نمونه گردشگری بر اساس مدل‌های رقابتمندی مقصدهای گردشگری (TDC) و تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره. مدیریت کسب‌وکارهای بین­المللی، ۵(۱)، ۱۰۱-۱۲۱.
حسن زاده، محمد (۱۴۰۰). مدیریت دانش تحولی: نسل جدید مدیریت دانش برای تسهیلگری تحول دیجیتال. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، ۷(۴)، ۷-۱۴.
حیدری، عمران؛ ثمری، داود؛ موسی خانی، مرتضی؛ بیشمی، بهار (۱۳۹۸). بین‌المللی‌سازی در خانه، راهبردی نوین برای توسعه و رونق کسب‌وکارهای گردشگری. مدیریت کسب‌وکار بین‌­المللی، ۲(۲)، ۱۱۷-۱۴۳.
دانش‌پژوه، عرفان؛ آندرواژ، لیلا؛ آریا، کیومرث (۱۴۰۲). ارائه مدل جامع بازاریابی دیجیتال برای صنعت گردشگری ایران. نشریه مدیریت و تبلیغات فروش، ۴(۱)، ۹۲-۱۰۷.
رئیسی سرتشنیزی، هاشم؛ کنجکاو منفرد، امیررضا؛ حسینی، الهه (1401). تأثیر عوامل منتخب فناوری‌های گردشگری هوشمند بر رضایت از استفاده از فناوری در سفر (مورد مطالعه: گردشگران شهر یزد). مطالعات اجتماعی گردشگری، 20(10)، 21-46.
زنگوئی، فرنوش؛ خرازی محمدوندی آذر، زهرا؛ صالحی صدقیانی، جمشید (1400). هوشمندسازی صنعت گردشگری ایران: تأکیدی بر توانمندسازی اجتماعی و فرهنگی. مطالعات اجتماعی گردشگری، 19(10)، 335-368.
سعیدی، رضا؛ حسن زاده، علیرضا؛ الهی، شعبان؛ عابسی، مسعود (1397). فراتحلیل ارتباط بین اکوسیستم کسب‌وکار دیجیتال، اکولوژی خلق ارزش و اکوسیستم اسمک. پژوهش های مدیریت در ایران، 22(1)، 47-67.
صادقی اردوبادی، بهنام؛ محمدکاظمی، رضا؛ حسینی‌نیا؛ غلامحسین (۱۴۰۱). طراحی الگوی مفهومی توسعه اکوسیستم کسب‌وکارهای دیجیتال مبتنی بر مطالعات علم‌سنجی. فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران، ۱۷(۶۸)، ۱۳۳-۱۵۵.
کوکبی، لیلا؛ برمایه‌ور، بهنود (1399). هم‌آفرینی فضای گردشگری هوشمند از طریق تعاملات دیجیتالی ارائه مدل مفهومی سایبرپارک. نشریه گردشگری شهری، 7(1)، 51-67.
میرفخرالدینی، فائزه السادات (1402). ارائه مدل ساختاری به منظور پذیرش مصرف و تولید پایدار در صنعت گردشگری. مطالعات اجتماعی گردشگری، 22(11)، 173-200.
ورمقانی، مریم؛ زارعی، عظیم؛ فیض، داوود؛ ملکی مین باش رزگاه، مرتضی (1402). طراحی مدل هوشمندی برند در استارت‌آپ‌های گردشگری: رویکردی آمیخته. مطالعات مدیریت گردشگری، 18(62)،123-159.
References
Abbasi, D., & Taghavi Fard, M. T. (2022). Resource-based evaluation of tourism sample areas based on the competitiveness model of tourist destinations and multi-criteria decision analysis. Journal of International Business Administration, 5(1), 101-121. (in Persian)
Al Qershi, N. A., Saufi, R. B. A., Muhammad, N. M. N., BinYusoff, M. N. H., & Thurasamy, R. (2022). Greencreativity, TQM and business sustainability of large manufacturing firms in Malaysia. The TQM Journal. https://doi.org/10.1108/TQM-10-2021-0309.
Alavi, M., & Leidner, D. E. (2001) Review: Knowledge management and knowledge management systems: conceptual foundations and research issues. MIS Quarterly, 25, 107–136. https://doi.org/10.2307/3250961.
Alford, P., & Jones, R. (2020). The lone digital tourism entrepreneur: Knowledge acquisition and collaborative transfer. Tourism Management, 81, 104-139. ‏
Ali, E., & Gossaye, W. (2023). The effects of supply chain viability on supply chain performance and marketing performance in case of large manufacturing firm in Ethiopia. Brazilian Journal of Operations & Production Management. 20. 1535. 10.14488/BJOPM.1535.2023.
Ammirato, S., Felicetti, A. M., Linzalone, R., &  Carlucci, D. (2022). Digital business models in cultural tourism. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 28(8), 1940-1961. https://doi.org/10.1108/IJEBR-01-2021-0070.
Anand, A., Shantakumar, V. P., Muskat, B., Singh, S. K., Dumazert, J. P., & Riahi, Y. (2022). The Role of Knowledge Management in the Tourism Sector: A Synthesis and Way Forward. Journal of Knowledge Management, ahead-ofprint. https://doi.org/10.1108/JKM-02-2022-0083.
Anjar, P., & Anas, H. (2024). Fostering innovation through learning from digital business ecosystem: A dynamic capability perspective. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 10(1). https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2023.100196.
Annamalah, S. M., Paraman, P., Ahmed, S., Dass, R., Sentosa, I., Pertheban, T. R., Shamsudin, F., Kadir, B., Aravindan, K. L., Raman, M., Hoo, W.C., & Singh, P., (2023). The role of open innovation and a normalizing mechanism of social capital in the tourism industry. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity,100056.
Anser, M. K., Yousaf, Z., Yasir, M., Sharif, M., Nasir, M. H., Rasheed, M. I., & Majid, A. (2020). How to unleash innovative work behavior of SMEs’ workers through knowledge sharing? Accessing functional flexibility as a mediator. European Journal of Innovation Management, 25(1). doi: 10.1108/EJIM-11-2019-0332.
Audretsch, D. B., Belitski, M., Caiazza, R., & Lehmann, E. E. (2020). Knowledge management and entrepreneurship. International Entrepreneurship and Management Journal, 16, 373-385.‏
Awawdeh, H., Abulaila, H., Alshanty, A., & Alzoubi, A. (2022). Digital entrepreneurship and its impact on digital supply chains: The mediating role of business intelligence applications. International Journal of Data and Network Science, 6(1), 233-242. ‏
Bachinger, M., Kofler, I., & Pechlaner, H. (2022). Entrepreneurial ecosystems in tourism: An analysis of characteristics from a systems perspective. European Journal of Tourism Research, 31, 3113. https://doi.org/10.54055/ejtr.v31i.2490
Bahadori, S. R., Ghaderi, E., Karoubi, M., & Hosseini, S. A. (2022). Identify the dimensions and components of stakeholder engagement in tourism entrepreneurship development. Journal of International Business Administration, 5(2), 285-304. (in Persian)
Bakar, M., & Mahmood, R., Ramli, A., & Rosli, S. (2016). Knowledge Sharing Behaviour and Performance of Academic Leaders: Mediating Role of Corporate Entrepreneurship. Middle-East Journal of Scientific Research. 24. 2028-2035. 10.5829/idosi.mejsr.2016.24.06.23624.
Bashokouh Ajirlo, M., & Ghasemi Hamedani, I. (2023). Analyzing the Role of Influencing Factors on Value Co-Creation through Technologies Equipped with Artificial Intelligence and Knowledge Management in the Tourism Industry. Library and Information Sciences, 26(1), 115-142. doi: 10.30481/lis.2023.377727.2037. (in Persian)
Bendickson, J. S., Irwin, J. G., Cowden, B. J., & McDowell, W. C. (2021). Entrepreneurial ecosystem knowledge spillover in the face of institutional voids: groups, issues, and actions. Knowledge Management Research & Practice, 19, 117–126. https://doi.org/10.1080/14778238.2020.1768810.
Bhuiyan, K., Jahan, I., Zayed, N., Islam, K. M. Suyaiya, S. Tkachenko, O., & Nitsenko, V. (2022). Smart Tourism Ecosystem: A New Dimension Toward Sustainable Value Co-Creation. Sustainability, 14. 1-14. 10.3390/su142215043.
Bouwman, H., Nikou, S., Molina-Castillo, F. J., & de Reuver, M. (2018). The impact of digitalization on business models. Digital Policy, Regulation and Governance, 20(2), 105-124. https://doi.org/10.1108/DPRG-07-2017-0039.
Brooker, E., & Joppe, M. (2014). Developing a tourisminnovation typology: leveraging liminal insights. Journal of Travel Research, 53(4), 500-508.
Caiazza, R., Belitski, M., & Audretsch, D. B. (2020). From latent to emergent entrepreneurship: the knowledge spillover construction circle. The Journal of Technology Transfer, 45, 694-704. ‏
Centobelli, P., & Ndou, V. (2019). Managing customer knowledge through the use of bigndata analytics in tourismresearch. Current Issues in Tourism, 22(15), 1862-1882.
Chaudhary, A., Islam, T., Ali, H. F., & Jamil, S. (2021). Can paternalistic leaders enhance knowledge sharing? The roles of organizational commitment and Islamic work ethics. Global Knowledge, Memory and Communication. doi: 10.1108/GKMC-06-2021-0109.
Chen, A., Lin, Y., Mariani, M., Shou, Y., & Zhang, Y. (2023). Entrepreneurial growth in digital business ecosystems: an integrated framework blending the knowledge-based view of the firm and business ecosystems. The Journal of Technology Transfer, 1-26. ‏
Chen, C. J., & Huang, J. W. (2009). Strategic human resource practices and innovation performance –the mediating role of knowledge management capacity. Journal of Business Research, 62, 104–114. https://doi.org/10.1016/j.jbusr es.2007.11.016.
Cunha, C., Kastenholz, E., & Carneiro, M. J. (2020). Entrepreneurs in rural tourism: Do lifestyle motivations contribute to management practices that enhance sustainable entrepreneurial ecosystems? Journal of Hospitality and Tourism Management, 44, 215-226. ‏
Daneshpazhouh, E., Andrevazh, L., & Arya, K. (2023). Presenting a comprehensive model of digital marketing for Iran's tourism industry. Journal of Sales Management and Advertising, 4(1), 92-107. (in Persian)
 De Clercq, D., Dimov, D., & Thongpapanl, N. (2015). Structural and relational interdependence and entrepreneurial orientation in small and medium-sized enterprises: The mediating role of internal knowledgesharing. International Small Business Journal, 33(5), 514–536.
Deale, C. S. (2016). Entrepreneurship education in hospitality and tourism: Insights from entrepreneurs. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 16(1), 20-39. ‏
Del Chiappa, G., & Baggio, R. (2015). Knowledge transfer in smart tourism destinations: Analyzing the effects of a network structure. Journal of Destination Marketing & Management, 4(3), 145–150. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2015.02.001
Felicetti, A. M., Volpentesta, A. P., & Ammirato, S. (2019). Analyzing app-based food information services: the case of Olive Oil sector. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, 50(3), 427-453.
Fernández Portillo, A., Ramos Vecino, N., Ramos-Mariño, A., & Rodríguez, G. (2024). How the digital business ecosystem affects stakeholder satisfaction: its impact on business performance? Review of Managerial Science. 1-20. 10.1007/s11846-023-00720-2.
Fleury, M. T., & Oliveira Junior, M. (2001). Gestão Estratégica do Conhecimento - integrando aprendizagem, conhecimento e competências.
Fyall, A., & Garrod, B. (2020). Destination management: a perspective article. Tourism Review, 75(1), 165-169.
Gold, A. H., Malhotra, A., & Segars, A. H. (2001). Knowledge management: an organizational capabilities perspective. Journal of Management Information Systems, 18, 185–214. https://doi.org/10.1080/07421222.2001.11045669.
Gossling, S., Scott, D., & Hall, C. M. (2021). Pandemics, tourism and global change: a rapid assessment of COVID-19. Journal of Sustainable Tourism, 29(1), 1-20. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1758708.
Hadjielias, E., Christofi, M., & Drotarova, M. H. (2022). Digitalization, agility, and customer value in tourism. Technol. Forecast. Soc. Change 175, 121334.
Hair, J. F., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Sage Publications.
Hall, C. M., & Williams, A. M. (2020). Tourism and Innovation. second edition, Routledge, London.
Hassanzadeh, M. (2021). Transformational Knowledge Management: A New Generation of Knowledge Management to Facilitate Digital Transformation. Sciences and Techniques of Information Management, 7(4), 7-14. doi: 10.22091/stim.2021.2041. (in Persian)
Hayter, C. S. (2016). A trajectory of early-stage spinoff success: the role of knowledge intermediaries within an entrepreneurial university ecosystem. Small Business Economics, 47, 633–656. https://doi.org/10.1007/s11187-016-9756-3.
Heidari, O., Samari, D., Mosakhani, M., & Beishami, B. (2019). Internationalization at home, a new strategy for the development and prosperity of tourism businesses. Journal of International Business Administration, 2(2), 117-143. doi: 10.22034/jiba.2019.9118. (in Persian)
Huff, C., & Tingley, D. (2015). Who are these people? Evaluating the demographic characteristics and political preferences of MTurk survey respondents. Research & Politics, 2(3). https://doi.org/10.1177/2053168015604648.
Kim, T. T., & Lee, G. (2014). Hospitality employee knowledge-sharing behaviors in the relationship between goal orientations and service innovative behavior. International Journal of Hospitality Management, 36. 286. 10.1016/j.ijhm.2013.10.011.
Kimmerle, J., Cress, U., & Held, C. (2010). The interplay between individual and collective knowledge: technologies for organisational learning and knowledge building. Knowledge Management Research & Practice, 8, 33-44. ‏
Kornyshova, M., Boutal, L., & Benramdane, M. K. (2023). Digital Business Ecosystems: Organizational Model, Roles, and Governance Towards Flexibility. International Conference on Knowledge-Based and Intelligent Information & Engineering Systems (KES 2023). Sep 2023, Athens, Greece. ⟨hal-04122570⟩.
Kowkabi, L., & barmayehvar, B. (2020). Co-creating a smart tourism space through digital interactions: Proposing a conceptual model of Cyberpark. Urban Tourism, 7(1), 51-67. doi: 10.22059/jut.2019.281556.657. (in Persian)
Kumar, S., & Leonard, A. (2012). The Art of Knowledge Exchange: A Results-Focused Planning Guide for Development Practitioners. Washington, DC: World Bank. https://openk nowle dge. world bank.org/handle/10986/ 11983.
Liu, Q., Gao, J., & Li, S. (2024). The innovation model and upgrade path of digitalization driven tourism industry: Longitudinal case study of OCT. Technological Forecasting and Social Change, 200. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.123127.
Lotfi Ashtiani, S. M., Andervazh, L., & Albo Naeimi, E. (2023). Designing and explaining Digital marketing model in Iran's medical tourism industry. Tourism Management Studies, 18(62), 161-202. doi: 10.22054/tms.2023.73715.2837. (in Persian)
Mariani, M. M., & Wamba, S. F. (2020). Exploring how consumer goods companies innovate in the digital age: The role of big data analytics companies. Journal of Business Research, 121, 338-352. ‏
Mirfakhraddini, F. (2023). Developing A Structural Model for Establishing a Sustainable Consumption and Production Pattern in Tourism Industry. Social Studies in Tourism, 22(11), 173-200. (in Persian)
Muskat, B., Ho¨ rtnagl, T., Peters, M., & Zehrer, A. (2021). Innovation capability and culture: How timeorientation shapes owner-managers’ perceptions. Journal of Hospitality and Tourism Management, 47, 217-227.
Mwesiumo, D., Halfdanarson, J., & Shlopak, M. (2022). Navigating the early stages of a large sustainability-oriented rural tourism development project: lessons from Træna, Norway. Tourism Management, 89, 104456.
Najam, U., Inam, A., Awan, H. M., & Abbas, M. (2018). The interactive role of temporal team leadership in the telecom sector of Pakistan: Utilizing temporal diversity for sustainable knowledge sharing. Sustainability, 10(5). doi: 10.3390/su10051309
Nambisan, S., Lyytinen, K., Majchrzak, A., & Song, M. (2019). Digital innovation management. MIS quarterly, 41(1), 223-238. https://www.researchgate.net/publication/Digital_World.
Nieves, J., Quintana, A., & Osorio, J. (2014). Knowledge-based resources and innovation in the hote industry. International Journal of Hospitality Management, 38, 65-73.
Noelia, F. L.  & Rosalia, D. C. (2020). A dynamic analysis of the role of entrepreneurial ecosystems in reducing innovation obstacles for startups. Journal of Business Venturing Insights, 14, e00192. https://doi.org/10.1016/j.jbvi.2020.e00192.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The Knowledge-Creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation. New York: Oxford University Press.
Raisi Sarteshnizi, H., konjkavmonfared, A., & Hosseini, E. (2020). Investigating the Effect of Smart Tourism Technologies’ Select Factors on the Satisfaction of Using Technology in Travel: A Case Study of Yazd Visitors. Social Studies in Tourism, 20(10), 21-46. (in Persian)
Ramadan M., Bou Zakhem, N., Baydoun, H., Daouk, A., Youssef, S., El Fawal, A., Elia, J., & Ashaal A. (2023). Toward Digital Transformation and Business Model Innovation: The Nexus between Leadership, Organizational Agility, and Knowledge Transfer. Administrative Sciences, 13(8), 185. https://doi.org/10.3390/admsci13080185
Raposo, M., Fernandes, C. I., & Veiga, P. M. (2022). We dreamed a dream that entrepreneurial ecosystems can promote sustainability. Management of Environmental Quality: An International Journal, 33, 86–102. https://doi.org/10.1108/MEQ-01-2021-0010.
Roman, M., Kosinski, R., Bhatta, K., Niedzio´łka, A., & Krasnodębski, A. (2022). Virtual and space tourism as new trends in travelling at the time of the COVID-19 pandemic. Sustainability, 14(2), 628.
Romero Jeldres, M., Díaz Costa, E., & Faouzi Nadim, T. (2023) A review of Lawshe’s method for calculating content validity in the social sciences. Front. Educ, 8, 1271335. doi: 10.3389/feduc.2023.1271335
Roxas, F. M. Y., Rivera, J. P. R., & Gutierrez, E. L. M. (2020). Mapping stakeholders’ roles in governing sustainable tourism destinations. Journal of Hospitality and Tourism Management, 45, 387-398. ‏
Ruiz-Ortega, M. J., Garcı´a-Villaverde, P. M., De La Gala-Velasquez, B., Hurtado-Palomino, A. & Arredondo-Salas, A´. Y. (2021). Innovation capability and pioneering orientation in Peru’s cultural heritage tourism destinations: conflicting environmental effects. Journal of Hospitality and Tourism Management, 48, 441-450.
Sadeghi Ordoubadi, B., Mohammadkazemi, R., & Hosseininia, G. (2023). Designing a conceptual model for the development of digital business ecosystem based on scientometric studies. Iranian Journal of Management Sciences, 17(68), 133-155. (in Persian)
Saidi, R., Hassanzadeh, A., Elahi, S., & Abbasi, M. (2017). Meta-analysis of the relationship between digital business ecosystem, value creation ecology and smack ecosystem. Management Research in Iran, 22(1), 47-67. (in Persian)
Sarafin, G. (2021). Companies that utilize business ecosystems will be better positioned to drive innovation and capital efficiency to create customer value. Ernst & Young Global Limited.  https://www.ey.com/en_gl/alliances/what-business.
Sarstedt, M., & Hwa, C. (2019). Partial least squares structural equation modeling using SmartPLS: a software review. Journal of Marketing Analytics, 7. 10.1057/s41270-019-00058-3.
Senyo, P. K., Liu, K., & Effah, J. (2018). A Framework for Assessing the Social Impact of Interdependencies in Digital Business Ecosystems. https://doi.org/10.1007/978-3-319-94541-5_13.
Senyo, P. K., Liu, K., & Effah, J. (2019). Digital business ecosystem: Literature review and a framework for future research. Int. J. Inf. Manag. 47(August), 52–64. https://doi. org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.01.002.
Setyanti, S., Nimran, E., & Rahayu, M., (2013). Innovation Role in Mediating the Effect of Entrepreneurship Orientation, Management Capabilities and Knowledge Sharing Toward Business Performance: Study at Batik SMEs in East Java Indonesia. IOSR Journal of Business and Management, 8. 16-27. 10.9790/487X-0841627.
Sheehan, L., Vargas-S_anchez, A., Presenza, A., & Abbate, T. (2016). The use of intelligence in tourism destination management: an emerging role for DMOs. International Journal of TourismResearch, 18(6), 549-557.
Shulga, L.V., & Busser, J. A. (2020). Customer acceptance of four types of hospitality value propositions. International Journal of Hospitality Management, 87, 102388.
Stam, E. (2015). Entrepreneurial ecosystems and regional policy: a sympathetic critique. European Planning Studies, 23, 1759-1769. https://doi.org/10.1080/09654313.2015.1061484.
Steininger, D. M. (2019). Linking information systems and entrepreneurship: A review and agenda for IT‐associated and digital entrepreneurship research. Information Systems Journal, 29(2), 363-407. ‏
Stojčić, N. (2021). Collaborative innovation in emerging innovation systems: Evidence from Central and Eastern Europe. The Journal of Technology Transfer, 46(2), 531-562. ‏
Subramaniam, M. (2020). Digital ecosystems and their implications for competitive strategy. J. Organ. Des. 9(12), 1–10. https://doi.org/10.1186/s41469-020-00073-0.
Subramaniam, Y., & Masron, T. A. (2022). The impact of tourism on entrepreneurship in developing countries. Business Strategy & Development, 5(3), 153-164. ‏
Sustacha, I., Baños-Pino, J. F., & Del Valle, E. (2023). The role of technology in enhancing the tourism experience in smart destinations: A meta-analysis. Journal of Destination Marketing & Management, 30, 100817. ‏
Teece, D. (2018). Business models and dynamic capabilities. Long Range Planning, 51, 40-49.
Teece, D. (2017). Business models and dynamic capabilities. Long Range Planning, 51. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2017.06.007.
Tsai, C. H., Zdravkovic, J., & Stirna, J. (2022). Modeling Digital Business Ecosystems: A Systematic Literature Review. Complex Systems Informatics and Modeling Quarterly. 1-30. https://doi.org/10.7250/csimq.2022-30.01.
United Nations Tourism World Organization (UNWTO) (2022). Tourism – an economic and social phenomenon, available at: www.unwto.org/why-tourism (accessed 27 January 2022).
Varmaghani, M., Zarei, A., Feiz, D., & Maleki MinbashRazgah, M. (2023). Designing Brand Intelligence Model in Tourism Startups: A Mixed Approach. Tourism Management Studies, 18(62), 123-159. doi: 10.22054/tms.2023.73204.2832. (in Persian)
Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: a review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144. https://www.researchgate.net/publication/331020687_Understanding_digital_transformation_A_review_and_a_research_agenda.
Yi, L., Wang, Y., Upadhaya, B., Zhao, S., & Yin, Y. (2021). Knowledge spillover, knowledge management capabilities, and innovation among returnee entrepreneurial firms in emerging markets: does entrepreneurial ecosystem matter? Journal of Business Research, 130, 283-294. https://doi.org/10.1016/j.jbusr es.2021.03.024.
Zangouei, F., Kharazi Mohammadvandi Azar, Z., & Salehi Sadaghiyani, J. (2022). Smartization of Iran's Tourism Industry: An emphasis on Social and Cultural Empowerment. Social Studies in Tourism, 19(10), 335-368. (in Persian)